Dişli ve Transmisyon ( Şanzıman ) Yağlarında API GL Sınıflandırması Ve özellikleri
Dişli ve transmisyon (şanzıman) yağlarında API GL sınıflandırması, American Petroleum Institute (API) tarafından belirlenen ve yağın performans seviyesini, özellikle de Aşırı Basınç (EP – Extreme Pressure) katkılarının miktarını ve koruma yeteneğini gösteren bir sistemdir.
Bu sınıflandırma, dişli sisteminin maruz kaldığı yük, hız ve şok seviyelerine göre doğru yağı seçmek için hayati öneme sahiptir. API GL sınıfları, motor yağlarının API S (Benzinli) veya API C (Dizel) sınıflarından farklıdır ve yalnızca manuel şanzıman ve aks yağları için kullanılır.
API GL Sınıflandırması ve Özellikleri
API, otomotiv dişli yağlarını GL-1’den GL-6’ya kadar (çoğu artık kullanılmıyor) ve ek olarak MT-1 olmak üzere farklı kategorilere ayırmıştır. Günümüzde en yaygın kullanılan ve kritik olan sınıflar GL-4 ve GL-5‘tir.
GL-4 ve GL-5 Arasındaki Kritik Fark
Dişli yağlarında en sık karşılaşılan sorun, yanlış GL sınıfının kullanılmasıdır. Bu durum, özellikle GL-4 ve GL-5 arasındaki farktan kaynaklanır:
1. Aşırı Basınç (EP) Katkı Miktarı
- GL-5, GL-4‘e göre yaklaşık iki kat daha fazla kükürt/fosfor bazlı Aşırı Basınç (EP) katkısı içerir. Bu katkılar, dişli yüzeyleri üzerindeki yüksek basınç ve sıcaklık altında kimyasal olarak reaksiyona girerek koruyucu bir film oluşturur ve metalin kaynamasını (mikro kaynaklanmasını) önler.
2. Uygulama Alanı ve Aşındırıcılık
- GL-5: Özellikle binek ve ticari araçların diferansiyel ve hipoid akslarında (arka aks) kullanılmak üzere tasarlanmıştır. Bu bileşenlerdeki dişliler, yoğun kayma ve şok yüküne maruz kalır. Ancak, yüksek EP katkı seviyesi, sarı metallere (pirinç/bakır) karşı aşındırıcı olabilir.
- GL-4: Senkromeçli manuel şanzımanlar için birincil tercihtir. Senkromeçler (vites geçişini yumuşatan bileşenler), genellikle sarı metalden yapılmıştır. Eğer bu şanzımanlarda GL-5 kullanılırsa, yüksek EP katkıları senkromeçlere saldırarak aşınmaya, zor vites geçişlerine ve hatta senkromeçlerin ömrünün kısalmasına neden olabilir.
Önemli Kural: Asla Yerine Kullanmayın
- API GL-4 önerilen yere GL-5 kullanmak, şanzımanın içindeki senkromeçlere zarar verebilir.
-
API GL-5 önerilen yere GL-4 kullanmak, aks veya diferansiyel dişlilerinde yetersiz korumaya ve erken aşınmaya neden olabilir.
