Salatalıkta ( Hıyarda ) Külleme Hastalığı İle Mücadele Yöntemleri | Kontrolü
Salatalıkta külleme hastalığı, özellikle yaz aylarında sıcak ve kuru havalarda sıklıkla görülen önemli bir mantar hastalığıdır. Bu hastalık, hem açık tarlada hem de serada yetiştirilen salatalıklar için tehlikelidir ve zamanında müdahale edilmezse verim ve kaliteyi ciddi şekilde düşürebilir.
🌿 KÜLLEME HASTALIĞI (Powdery Mildew)
🔬 Etmeni (Neden Olan Mantarlar):
-
Podosphaera xanthii (eski adıyla Sphaerotheca fuliginea)
-
Erysiphe cichoracearum
🔍 Belirtileri:
-
Yaprakların üst yüzeyinde beyaz unumsu mantar tabakası oluşur.
-
İlerleyen dönemlerde yaprakların alt yüzeyine de yayılır.
-
Yapraklar önce sararır, sonra kuruyup dökülür.
-
Ağır enfeksiyonlarda bitki gelişimi durur, meyve kalitesi düşer.
-
Sıcak ve nemli ortamlarda çok hızlı yayılır.
🌡️ Gelişme Koşulları:
-
20–30 °C sıcaklıkta hızlı gelişir.
-
Yüksek nem (özellikle gece nemi), düşük hava sirkülasyonu hastalığı tetikler.
-
Fazla azotlu gübreleme bitkiyi hastalığa karşı zayıflatır.
🛡️ Mücadele Yöntemleri
1. ✅ Kültürel Önlemler
-
Aşırı azotlu gübrelemeden kaçının.
-
Bitkileri seyrek dikin, hava sirkülasyonu sağlayın.
-
Seralarda düzenli havalandırma yapılmalı.
-
Hasta yapraklar toplanıp yok edilmeli.
-
Dayanıklı çeşitler tercih edilmeli (özellikle hibrit salatalıklarda).
2. 🧪 Kimyasal Mücadele
Hastalığın ilk belirtilerinde ilaçlama yapılmalıdır. Aşağıdaki etken maddelerle dönüşümlü ilaçlama önerilir:
| Etken Madde | Etki Şekli |
|---|---|
| Kükürt (Elementel) | Koruyucu |
| Penconazole | Sistemik |
| Myclobutanil | Sistemik |
| Tebuconazole | Sistemik |
| Trifloxystrobin | Koruyucu + sistemik |
| Azoxystrobin | Sistemik |
📌 İlaçlama Aralığı: 7–10 gün arayla, sabah erken ya da akşam saatlerinde yapılmalıdır.
📌 Dönüşümlü kullanım önemlidir, çünkü mantarlar ilaca direnç geliştirebilir.
3. 🌱 Organik/Biyolojik Mücadele
-
Neem yağı, potasyum bikarbonat, sodyum bikarbonat (karbonatlı su) gibi doğal ürünler kullanılabilir.
-
Trichoderma spp. gibi faydalı mantarlarla toprak ve yaprak uygulamaları yapılabilir.
🧪 Örnek İlaçlama Programı (Seralar için):
| Hafta | İlaçlama | Açıklama |
|---|---|---|
| 1 | Kükürt (toz veya sıvı) | Önleyici uygulama |
| 2 | Penconazole veya Myclobutanil | Erken belirti varsa sistemik |
| 3 | Azoxystrobin | Farklı grup etken maddesi |
| 4 | Trifloxystrobin + Kükürt | Koruyucu + tedavi edici |
📌 Öneriler:
-
İlaçlama öncesi etiket bilgilerine ve ruhsatlı kullanım şekline dikkat edilmelidir.
-
Hasattan önceki ilaç bekleme süresine (PHI) dikkat edin.
-
Kimyasal mücadele ile biyolojik ve kültürel önlemler entegre şekilde uygulanmalıdır.
