Bezelyede Molibden (Mo) Ve Demir (Fe) Gübreleri Neden Ve Nasıl Kullanılır?
Bezelyede molibden (Mo) ve demir (Fe) gübreleri, bitki sağlığı ve verimi açısından kritik öneme sahiptir. Bu iki mikro element özellikle azot metabolizması, klorofil üretimi, nodül oluşumu, yaprak gelişimi ve dane dolgunluğu üzerinde doğrudan etkilidir. Eksiklikleri hem gelişimi hem de verimi önemli ölçüde düşürür.
🧬 Molibden (Mo) ve Demir (Fe) Görevleri – Bezelye Özelinde
| Element | Bitkideki Görevleri | Eksiklik Belirtileri |
|---|---|---|
| Molibden (Mo) | Azot fiksasyonu, nitrat redüktaz enzimi aktivitesi, protein sentezi | Sararma, gelişme geriliği, nodül zayıflığı |
| Demir (Fe) | Klorofil sentezi, fotosentez, enerji üretimi | Genç yapraklarda sararma (interveinal kloroz), zayıf gelişim |
📅 Uygulama Zamanı
| Dönem | Uygulama |
|---|---|
| Tohum öncesi | Molibden tohum kaplama (Nodül gelişimi için) |
| Fide dönemi (5–6 yaprak) | Demir ve molibden yaprak uygulaması |
| Çiçeklenme öncesi | İkisini birlikte yapraktan vermek verimi artırır |
| Sararma görüldüğünde (Fe eksikliği) | Hızlı etki için şelatlı demir uygulaması yapılır |
✅ Molibden Uygulaması
1. Tohum Kaplama (Tavsiye Edilen)
-
Amonyum molibdat (%54 Mo):
→ 0.5–1 g/kg tohum
→ Nodül bakterisinin (Rhizobium) etkinliği artar, azot bağlama gücü yükselir
2. Yaprak Uygulaması
| Ürün | Dozaj | Not |
|---|---|---|
| Amonyum molibdat (%54 Mo) | 100 L suya 30–50 g | Genç yapraklara uygulanır |
| Sıvı molibdenli yaprak gübresi (2–5% Mo) | 100 L suya 100–200 cc | Diğer mikro elementlerle karıştırılabilir |
📌 Molibden eksikliği, genellikle düşük pH’lı (asidik) topraklarda ortaya çıkar.
✅ Demir Uygulaması
1. Yaprak Uygulaması (En Hızlı Etki)
| Şelat Tipi | Kullanım Şartı | Dozaj |
|---|---|---|
| Fe-EDDHA | pH 7.5 ve üzeri alkali topraklar | 100 L suya 50–100 g |
| Fe-DTPA | pH 6.0–7.0 için uygundur | 100 L suya 50–80 g |
| Fe-EDTA | Sadece nötr pH için | 100 L suya 50 g |
📌 Demir klorozu görüldüğünde yapraktan birkaç gün aralıkla 1–2 uygulama yeterli olur.
2. Damlama Sulama ile
-
Fe-EDDHA şelatı (%6 Fe):
→ Dekara 100–150 g
→ 7–10 günde bir uygulama yeterlidir
📌 Not: Sulama sisteminde filtreleme yapılmalı, Fe şelatlarının tankta çökelme yapmaması için pH kontrolü yapılmalıdır.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gerekenler
-
Molibden fazla verilirse bitki dengesini bozabilir → düşük doz yeterlidir
-
Demir şelatları, yüksek fosfor ve kireç içeren tank karışımlarında çökebilir → ayrı tank veya uygun pH’ta verilmeli
-
Molibden eksikliği olan topraklarda azot fiksasyonu düşer → daha fazla azot ihtiyacı oluşur
-
Fe ve Mo aynı anda yapraktan verilebilir ama önce küçük ölçekte karışım testi yapılmalıdır
🎯 Pratik Kullanım Önerisi (Bezelye için)
📌 Fide Dönemi (5–6 Yaprak):
-
Fe-EDDHA + sıvı molibden (yapraktan 100 L suya karışım)
📌 Çiçeklenme Öncesi:
-
Fe-DTPA (şelat) + bor + molibden (kompleks mikro elementli yaprak gübresi)
📌 Tohum Uygulaması (Özellikle kuru bezelyede):
-
Amonyum molibdat kaplama → daha güçlü nodül, daha az azot gübresi ihtiyacı
