Havuç bitkisinde bor (B) ve çinko (Zn) Gübreleri Ve Önemi | Fonksiyonları
Havuç bitkisinde bor (B) ve çinko (Zn) elementleri, kök kalitesi, düzgün şekillenme, hastalıklara dayanıklılık ve genel verim açısından olmazsa olmaz iz elementlerdir. Bu iki mikro besin, özellikle havucun pazar değerini doğrudan etkileyen iç boşluklar, uç çatlamaları, şekil bozuklukları gibi sorunların önlenmesinde kritik rol oynar.
🥕 Havuçta Bor (B) Elementinin Rolü
✅ Fonksiyonları:
-
Hücre bölünmesini ve kökte düzgün şekillenmeyi sağlar
-
İç çürüklük (bohçalanma) ve çatlama riskini azaltır
-
Kalsiyumun köke taşınmasını destekler
-
Şeker ve karbonhidrat taşınımını artırır → tat artışı sağlar
⚠️ Eksikliğinde:
-
Köklerde iç boşluk, lifli yapı ve çatlamalar
-
Sürgün uçlarında kurumalar
-
Havuçta odunsu damarlar oluşabilir
🥕 Havuçta Çinko (Zn) Elementinin Rolü
✅ Fonksiyonları:
-
Büyüme hormonlarının (auksin) sentezinde görev alır
-
Kök gelişimini destekler
-
Bitki streslerine (soğuk, tuz) karşı dayanıklılığı artırır
-
Fotosentez ve klorofil üretimine katkı sağlar
⚠️ Eksikliğinde:
-
Bitkide bodurluk, ince kökler
-
Yapraklarda küçülme ve rozetleşme
-
Kök gelişiminde düzensizlik
🧪 Kullanılan Başlıca Bor ve Çinko İçerikli Gübreler
| Gübre Adı | İçerik | Uygulama Türü |
|---|---|---|
| Solubor | %20 B | Yapraktan veya damlama ile |
| Boraks | %11 B | Toprak uygulaması |
| Sıvı Bor Gübresi | %8–12 B (etanolaminli, asidik) | Damlama veya yaprak |
| Çinko Sülfat | %21–35 Zn | Toprak veya yaprak |
| Zn-EDTA | %6 Zn (şelatlı) | Yaprak ve damlama uygulamaları |
| Zn+B Sıvı Kombinasyonları | %2–5 Zn + %0.5–1.5 B | Yaprak uygulaması (karma karışımlar) |
📅 Uygulama Zamanı ve Şekilleri
1. Toprak Uygulaması (ekim öncesi veya erken çıkışta)
| Element | Gübre | Doz (da) |
|---|---|---|
| Bor | Boraks / Solubor | 0.5 – 1 kg/da |
| Çinko | Çinko sülfat | 2 – 3 kg/da (önceden karıştırılır) |
2. Yaprak Uygulaması (çıkış sonrası – 20–30 gün)
| Gübre | Doz (100 L suya) | Uygulama |
|---|---|---|
| Solubor | 100 – 150 g | 1–2 kez, 10 gün arayla |
| Zn-EDTA | 100 – 200 g | 1–2 kez, 10–15 gün arayla |
| Zn+B sıvı karışım | 200 – 300 cc | Yapraktan püskürtme |
3. Damlama Uygulaması (30–60 gün arası)
| Ürün | Doz (da başına) |
|---|---|
| Sıvı Bor | 0.5 – 1 L / da |
| Şelatlı Zn | 0.5 – 1 L / da |
💡 Tavsiye Edilen Uygulama Planı (Örnek)
| Dönem | Ürün | Amaç |
|---|---|---|
| Ekim öncesi | Boraks + Zn sülfat | Toprağı desteklemek |
| 20. gün | Solubor + Zn-EDTA (yapraktan) | Erken gelişimi düzenlemek |
| 35. gün | Zn+B sıvı damlama | Kök büyümesini desteklemek |
| 50. gün | Tekrar yaprak uygulaması | Kalite ve homojenlik artırmak |
⚠️ Dikkat Edilmesi Gerekenler
-
Bor fazlası toksiktir → yaprak yanığı ve köklerde zarar yaratabilir. Doz aşılmamalı.
-
Şelatlı çinko (Zn-EDTA), özellikle yüksek pH topraklarda tercih edilmelidir.
-
Fosfor ile çinko aynı anda verilirse çinko emilimi azalabilir – zaman aralıklı uygulanmalı.
-
Serin saatlerde yaprak uygulaması yapılmalıdır (sabah erken – akşamüstü).
