Salatalıkta Külleme Hastalığı İle Mücadele Yöntemleri | Kontrolü
Salatalıkta külleme hastalığı, en yaygın mantar hastalıklarından biridir ve özellikle yaz ve sonbahar aylarında ciddi verim kayıplarına yol açabilir. Etmenleri genellikle:
-
Erysiphe cichoracearum
-
Podosphaera xanthii
olup, her ikisi de unumsu beyaz spor tabakası oluşturan funguslardır.
🌿 SALATALIKTA KÜLLEME HASTALIĞI (Powdery Mildew)
🔬 Hastalık Etmenleri
-
Erysiphe cichoracearum
-
Podosphaera xanthii
Her iki tür de bitki dokularının dışına yerleşir, ancak besinlerini emici yapılarla (haustoryum) hücre içinden çekerler.
🌡️ GELİŞME KOŞULLARI
| Faktör | Etkisi |
|---|---|
| 🌡️ Sıcaklık | 20–30 °C arası çok elverişli |
| 💧 Nem | Orta derecede (%50–70) yeterlidir (yüksek nem gerekmez) |
| ☁️ Ortam | Sera gibi havalandırması yetersiz alanlarda daha hızlı yayılır |
| 🔄 Yayılma | Sporlar rüzgarla çok kolay taşınır |
🔍 BELİRTİLERİ
-
Yaprakların üst yüzeyinde beyaz, pudra benzeri unumsu leke oluşur
-
Zamanla bu leke yayılır ve tüm yaprağı kaplayabilir
-
Hastalık ilerledikçe yapraklar sararıp kurur
-
Fotosentez azalır → meyve tutumu, gelişimi ve kalitesi düşer
-
Gelişme ucu ve genç sürgünler etkilenirse bodurluk oluşabilir
🛡️ MÜCADELE YÖNTEMLERİ
✅ 1. Kültürel Önlemler
-
Havalandırmayı artırmak (sera üretiminde)
-
Bitkiler arasında yeterli mesafe bırakmak
-
Damlama sulama yapılmalı, yapraklar ıslatılmamalı
-
Hastalıklı yaprak ve bitki kalıntıları imha edilmeli
✅ 2. Kimyasal Mücadele (Fungisitler)
✔️ Koruyucu ve tedavi edici ilaçlar:
| Etken Madde | Etki Tipi | |
|---|---|---|
| Kükürt | Koruyucu, düşük maliyetli | |
| Tebuconazole | Sistemik, tedavi edici | |
| Hexaconazole | İçten etkili, güçlü | |
| Myclobutanil | Erken dönemde etkili | |
| Trifloxystrobin + Tebuconazole | Koruma + tedavi | |
| Azoxystrobin + Difenoconazole | Geniş spektrumlu, direnç geciktirici |
🔄 İlaç rotasyonu yapılmalı → direnç gelişimini önlemek için
🌾 İlaçlamalar 7–10 gün aralıklarla tekrarlanmalı
🛑 Hasat öncesi bekleme süreleri (PHI) dikkate alınmalı
✅ 3. Organik/Biyolojik Mücadele
| Ürün | Özellik |
|---|---|
| Kükürt (organik) | Unumsu formu tercih edilir |
| Bacillus subtilis | Biyolojik koruma sağlar |
| Ampelomyces quisqualis | Külleme etmeni üzerinde parazit etkili |
| Neem yağı, sarımsak ekstraktı | Bitkisel mücadele araçları |
📅 ÖNERİLEN İLAÇLAMA PROGRAMI (Örnek)
| Zaman | Ürün | Dozaj |
|---|---|---|
| İlk belirtiler | Kükürt (Thiovit Jet) | 200–250 g / 100 L su |
| 7 gün sonra | Tebuconazole (Folicur) | 75–100 ml / 100 L su |
| 7 gün sonra | Trifloxystrobin + Tebuconazole (Nativo) | 60–80 g / 100 L su |
| 7 gün sonra (koruyucu) | Bacillus subtilis ürünü | Etiket dozunda |
⚠️ DİKKAT EDİLECEKLER
-
Aynı etken maddeyi üst üste 2 defadan fazla kullanma
-
Gün ortasında ilaçlama yapma → fitotoksisite riski
-
Hasat aralığı kısa olan ürünlerde kalıntı süresine (PHI) dikkat et
-
Sıcak günlerde kükürt uygulamasına dikkat (fitotoksik olabilir >30 °C)
