Salatalıkta Mildiyö Hastalığı Nasıl Geçer? | Nasıl Kontrol Edilir?
Salatalıkta mildiyö hastalığı, özellikle serin ve nemli koşullarda ortaya çıkan, hızla yayılan ve ciddi ürün kayıplarına yol açan önemli bir fungal hastalıktır. Etmeni Pseudoperonospora cubensis adlı yalancı mantardır (oomycete grubundandır).
🦠 SALATALIKTA MİLDİYÖ HASTALIĞI
🔬 Etmeni: Pseudoperonospora cubensis
🌡️ HASTALIĞIN GELİŞME KOŞULLARI
| Koşul | Etkisi |
|---|---|
| 🌧️ Yüksek nem | %90 ve üzeri nem hastalık riskini artırır |
| 🌡️ Sıcaklık | 15–25 °C arası idealdir |
| 🌫️ Sabah çiği / yaprak ıslaklığı | Spor çimlenmesini tetikler |
| 🌪️ Kötü havalandırma (sera) | Salgını hızlandırır |
| 💦 Yaprakların sürekli ıslak kalması | Enfeksiyona neden olur |
🔍 BELİRTİLERİ
-
İlk belirtiler, yaprağın üst yüzeyinde sarımsı-yeşil, açılı (köşeli) lekeler şeklinde başlar
-
Bu lekelerin altında, yaprağın alt yüzeyinde gri-mor renkli fungal tabaka oluşur
-
Lekeler zamanla birleşir → yaprak kahverengileşir ve kurur
-
Enfeksiyon yayılırsa, bitki erken yaprak döker, fotosentez azalır
-
Meyve gelişimi durabilir → verim ve kalite düşer
🛡️ MÜCADELE YÖNTEMLERİ
✅ 1. Kültürel Önlemler
-
Serada iyi havalandırma sağlanmalı
-
Damlama sulama tercih edilmeli (yağmurlama ve üstten sulama yapılmamalı)
-
Sabah sulaması yapılmalı, akşam sulamalarından kaçınılmalı
-
Hastalıklı yapraklar toplanıp imha edilmeli
-
İyi toprak drenajı sağlanmalı
-
Hastalıklı tarlalarda iki yıl salatalık ekimi yapılmamalı
✅ 2. Kimyasal Mücadele (Fungisitler)
📋 Koruyucu ve Tedavi Edici Fungisitler
| Etken Madde | Etki Tipi | |
|---|---|---|
| Mancozeb | Koruyucu | |
| Chlorothalonil | Koruyucu | |
| Cymoxanil + Mancozeb | Sistemik + kontakt | |
| Propamocarb + Fosetyl-Al | Sistemik | |
| Dimethomorph + Mancozeb | Sistemik + koruyucu | |
| Mandipropamid | Sistemik | |
| Azoxystrobin + Difenoconazole |
🔄 Etken madde rotasyonu şarttır → direnç oluşumunu önler
💧 İlaçlama aralığı: Hastalık riski varsa 7 gün, yoksa 10–12 gün
🛑 Hasat öncesi bekleme sürelerine (PHI) mutlaka dikkat edilmelidir
✅ 3. Biyolojik ve Organik Yöntemler
| Ürün | Özellik |
|---|---|
| Fosforlu asit bazlı ürünler | Bitkinin savunma sistemini uyarır |
| Bakırlı preparatlar | Koruyucu olarak organik sistemlerde kullanılır |
| Bacillus subtilis | Spor oluşumunu baskılar |
| Potasyum bikarbonat | Nemli ortamda fungal gelişmeyi yavaşlatır |
📅 ÖRNEK MİLDİYÖ İLAÇLAMA PROGRAMI
| Zaman | Ürün | Dozaj |
|---|---|---|
| Bitkiler 5–6 yapraklı iken | Mancozeb (Dithane) | 200 g / 100 L |
| 7 gün sonra | Acrobat MZ | 250 g / 100 L |
| 7 gün sonra | Previcur Energy | 150 ml / 100 L |
| Risk devam ediyorsa | Revus | 50 ml / 100 L |
⚠️ DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
-
Seralarda sabah erken saatlerde ilaçlama yapılmalı
-
İlaç tankı düzenli olarak temizlenmeli
-
İlaçlama sonrası 4–6 saat yağış olmamalı
-
Aynı etken madde art arda kullanılmamalı
🧪 HASTALIĞIN FARKLI TANISI
| Hastalık | Belirti Yüzeyi | Lekelerin Rengi | Alt Yüzey Görünümü |
|---|---|---|---|
| Külleme | Üst yüzeyde beyaz toz | Açık sarı | Alt yüzeyde yok veya az |
| Mildiyö | Üst yüzeyde köşeli sarı leke | Sarı-kahverengi | Alt yüzeyde gri-mor mantar tabakası |
