

Domateste Mildiyö Hastalığı, domatesin en yıkıcı ve yaygın fungal hastalıklarından biridir. Etmeni, Phytophthora infestans adlı yalancı mantar (oomycete) olup hem açık tarla hem de sera yetiştiriciliğinde ciddi verim ve kalite kaybına neden olur. Uygun koşullarda çok hızlı yayılır ve birkaç gün içinde tüm tarlayı etkileyebilir.
🦠 HASTALIK ETMENİ
Phytophthora infestans
-
Oomycetes (yalancı mantar) sınıfına aittir.
-
Aynı zamanda patateste mildiyö etmenidir.
-
Sporları rüzgar ve su ile kolayca taşınır.
🔍 BELİRTİLERİ
🌿 Yaprak Belirtileri:
-
Öncelikle alt yapraklarda, damar aralarında soluk yeşil, su lekesi şeklinde lekeler oluşur.
-
Bu lekeler hızla büyür ve kahverengiye dönüşür.
-
Yaprak alt yüzeyinde beyaz-gri küf tabakası (spor örtüsü) oluşur (özellikle sabah saatlerinde görünür).
-
Yapraklar kurur, kıvrılır ve dökülür.
🍅 Meyve Belirtileri:
-
Kahverengi, sert, çökük lekeler oluşur.
-
İç kısımlar da enfekte olur → meyve çürür.
-
Genellikle lekeler sap çevresinde başlar.
🌱 Gövde Belirtileri:
-
Koyu renkli, ıslak görünümlü çürükler,
-
Bitki tamamen solabilir.
☁️ HASTALIĞI TETİKLEYEN KOŞULLAR
| Faktör | Etkisi |
|---|---|
| 🌧️ Yüksek nem (%90+) | Spor gelişimini teşvik eder |
| 🌡️ Serin hava (15–22 °C) | Hastalığın en hızlı yayıldığı sıcaklık |
| 💦 Yaprak ıslaklığı | Sporların çimlenmesini sağlar |
| 💨 Rüzgar ve yağmur | Sporların taşınmasına neden olur |
🛡️ MÜCADELE YÖNTEMLERİ
✅ 1. Kültürel Önlemler
-
Hastalıklı bitki artıklarını tarladan uzaklaştırın.
-
Seyrek dikim yapılmalı, hava sirkülasyonu sağlanmalı.
-
Yapraklar ıslanmayacak şekilde sulama yapılmalı (damlama sulama).
-
Dayanıklı veya toleranslı çeşitler tercih edilmeli.
-
Hasattan sonra solarizasyon ve ekin nöbeti uygulanmalı.
✅ 2. Kimyasal Mücadele
🌿 Koruyucu İlaçlar (Hastalık Görülmeden):
-
Mancozeb
-
Chlorothalonil
-
Copper oxychloride (Bakır bazlı preparatlar)
🔬 Sistemik / Tedavi Edici İlaçlar (Hastalık Başladığında):
-
Cymoxanil + Mancozeb
-
Dimethomorph + Mancozeb
-
Metalaxyl-M + Chlorothalonil
-
Zoxamide + Mancozeb
🧪 İlaçlama Aralığı:
-
Hastalık yoksa 7–10 günde bir,
-
Hastalık başladıysa 4–7 günde bir tekrarlanmalı.
⚠️ İlaçlar etiket bilgisine uygun doz ve zamanda uygulanmalı.
⚠️ Aynı etken madde üst üste kullanılmamalı (direnç gelişimini önlemek için).
✅ 3. Biyolojik ve Organik Mücadele
-
Bacillus subtilis, Trichoderma harzianum gibi mikrobiyal ajanlar,
-
Bakır içerikli organik sertifikalı preparatlar,
-
Bitkisel ekstraktlar (propolis, sarımsak, neem yağı gibi) → erken dönem koruyucu olarak.
❗ ZARAR VE KAYIPLAR
-
Uygun koşullarda birkaç günde %100’e varan ürün kaybı olabilir.
-
Hasat öncesi meyve çürümesi → pazarlanabilirlik azalır.
-
Tüm bitki ölümü ile sonuçlanabilir.
📌 ÖZET
| Başlık | Bilgi |
|---|---|
| Etmen | Phytophthora infestans |
| Belirti | Yaprakta su lekesi, meyvede çökük koyu lekeler |
| Koşullar | Serin ve nemli hava, yaprak ıslaklığı |
| Mücadele | Koruyucu + sistemik ilaç, kültürel önlemler |
| En Etkili Yöntem | Erken teşhis + entegre mücadele |




