Fasulye Bitkisinde Mantar Hastalıkları Ve Mücadele Yöntemleri

Fasulye yetiştiriciliğinde mantar kaynaklı hastalıklar, özellikle nemli ve sıcak ortamlarda ciddi verim kaybına neden olabilir. Hem toprak kökenli hem de yaprak, gövde ve meyveye zarar veren birçok mantar hastalığı görülmektedir.

---

🍄 Fasulye Bitkisinde Görülen Başlıca Mantar Hastalıkları

1. Antraknoz (Colletotrichum lindemuthianum)

• Belirtiler:

  • Yaprak, sap ve bakla üzerinde koyu renkli, sınırları belirgin lekeler

  • Baklalarda çökük, koyu kahverengi lekeler

• Bulaşma: Enfekte tohum, yağışla sıçrama

• Mücadele:

  • Hastalıksız tohum kullanımı

  • Fungusit uygulamaları (özellikle çiçeklenme öncesi)

  • Ekim nöbeti

---

2. Külleme (Erysiphe polygoni)

• Belirtiler:

  • Yaprakların üst yüzeyinde beyaz unumsu mantar tabakası

  • İleri safhada yapraklar kuruyup dökülür

• Bulaşma: Rüzgarla taşınan sporlar

• Mücadele:

  • Kükürt içerikli veya sistemik fungusitler

  • Hava sirkülasyonunun iyi olduğu yerlerde yetiştiricilik

---

3. Pas Hastalığı (Uromyces appendiculatus)

• Belirtiler:

  • Yaprakların alt yüzeyinde kırmızımsı-turuncu renkli, püstül şeklinde yapılar

  • Erken yaprak dökümüne ve verim kaybına neden olur

• Bulaşma: Rüzgarla yayılır

• Mücadele:

  • Pas dayanıklı çeşitler

  • Fungusit uygulamaları

---

4. Kök ve Kökboğazı Çürüklüğü (Rhizoctonia solani, Pythium spp., Fusarium spp.)

• Belirtiler:

  • Fidelerde kök ve kökboğazında siyahlaşma, çökme

  • Bitkinin kuruması ve ölüm

• Bulaşma: Toprak ve tohumdan

• Mücadele:

  • Fungusitli tohum ilaçlaması

  • Toprak sterilizasyonu (solarizasyon vb.)

  • İyi drenaj sağlama

---

5. Fusarium Solgunluğu (Fusarium oxysporum f. sp. phaseoli)

• Belirtiler:

  • Yapraklarda sararma, solma ve sonra tamamen kuruma

  • Kök ve iletim demetlerinde kahverengileşme

• Bulaşma: Toprak kökenli, uzun yıllar toprakta kalabilir

• Mücadele:

  • Dayanıklı çeşit kullanımı

  • Toprak fumigasyonu (zorunlu durumlarda)

  • Ekim nöbeti

---

6. Sclerotinia Çürüklüğü (Beyaz Çürüklük) (Sclerotinia sclerotiorum)

• Belirtiler:

  • Gövdede beyaz pamuk gibi küf tabakası

  • Siyah sklerot yapılar

  • Bitkide su kaybı, solma

• Bulaşma: Toprak ve bitki kalıntıları

• Mücadele:

  • Bitki artıklarının temizlenmesi

  • Fungusit uygulamaları

  • Serin-nemli ortamlardan kaçınmak

---

7. Kömür Çürüklüğü (Macrophomina phaseolina)

• Belirtiler:

  • Kök ve kök boğazında siyah-kömür rengi çürüme

  • Sklerot yapılar

• Bulaşma: Toprak kökenli

• Mücadele:

  • Dayanıklı çeşit

  • Toprak ıslahı ve rotasyon

  • Sulama stresinden kaçınma

---

8. Botrytis (Gri Küf) (Botrytis cinerea)

• Belirtiler:

  • Özellikle çiçek ve meyvede gri-kahverengi küf

  • Nemli havalarda hızla yayılır

• Bulaşma: Sporla hava yoluyla taşınır

• Mücadele:

  • Nem kontrolü

  • Fungusit uygulamaları

---

🛡️ Genel Koruyucu Önlemler

1. Sertifikalı, hastalıksız tohum kullanımı

2. Toprak analizi ve drenaj düzenlemesi

3. Ekim nöbeti (mantarların yaşam döngüsünü kırmak için)

4. Bitki artıklarının temizlenmesi

5. Hastalık belirtisi görülen bitkilerin imhası

6. İklime uygun zamanlama ve bitki sıklığı

7. Gerektiğinde ruhsatlı fungusitlerin kullanımı