

Tütün bitkisinde Kök ve Kökboğazı Çürüklüğü Hastalığı, özellikle fide döneminde büyük zararlara neden olan, çoğunlukla toprak kökenli fungal (mantar) etmenlerin sebep olduğu önemli bir hastalıktır. En sık görülen patojenler arasında Rhizoctonia solani, Pythium spp., Fusarium spp. ve bazen Phytophthora spp. bulunur.
🦠 Hastalığın Etkenleri
| Mantar Etmeni | Özellikleri |
|---|---|
| Rhizoctonia solani | Kuru çürüklük, siyahlaşma |
| Pythium spp. | Sulu-ıslak çürüklük, çökerten |
| Fusarium spp. | Solgunluk + kök çürüklüğü |
| Phytophthora nicotianae | Kara çürüklük – ileri aşama |
🌿 Belirtileri
-
Fidelerde “çökme” (çökerten hastalığı)
-
Yeni çimlenmiş fideler gövde tabanından çürür ve devrilir
-
-
Kök ve kökboğazında kahverengi veya siyahlaşma
-
Kurumuş veya sulu yumuşak çürüklük
-
-
Gelişmiş bitkilerde:
-
Alt yapraklarda sararma, bitki genelinde solgunluk
-
Kök gelişiminin zayıflaması, saçak kök kaybı
-
Şiddetli durumlarda bitki ölebilir
-
-
Çürüyen alanlar bazen pamuksu veya mantarımsı yapılarla kaplı olabilir
📸 Hastalığın Görüldüğü Alanlar
-
Fidelerin kök boğazı
-
Ana kök ve yan kökler
-
Toprak yüzeyine yakın gövde alt kısmı
🌡️ Hastalık Gelişimini Arttıran Koşullar
-
Aşırı sulama ve kötü drenaj
-
Seralarda yüksek nem ve düşük sıcaklık
-
Aynı alanda sık tütün yetiştirimi (monokültür)
-
Toprak kaynaklı bulaşık fide veya materyaller
🛡️ Korunma ve Mücadele Yöntemleri
🔧 Kültürel Önlemler:
-
İyi drenajlı toprak kullanımı
-
Fidelerin aşırı sulanmaması
-
Seralarda havalandırmanın artırılması
-
Hastalıklı fidelerin sökülerek imha edilmesi
-
Ekim nöbeti (tütün-tütün tekrarından kaçınma)
-
Yetiştirme ortamlarının (viollerin, toprakların) sterilizasyonu
💊 Kimyasal Mücadele:
-
Tohum ve fide toprağına uygun fungusit uygulamaları
-
Örn: Metalaksil, mankozeb, thiram gibi
-
-
Fide döneminde koruyucu sistemik mantar ilaçları önerilir
-
Gerekirse toprak dezenfeksiyonu (solarizasyon veya kimyasal)
✅ Özet Tablo
| Başlık | Açıklama |
|---|---|
| Hastalık Adı | Kök ve Kökboğazı Çürüklüğü |
| Etkenler | Rhizoctonia, Pythium, Fusarium, Phytophthora |
| Belirtiler | Fidelerde çökme, kökte çürüme, solgunluk |
| Yayılma Yolu | Toprak, sulama suyu, fide toprağı, aletler |
| Tehlikeli Dönem | Fide dönemi ve dikim sonrası ilk haftalar |
| Korunma | Drenaj, hijyen, ekim nöbeti, mantar ilacı |




