

Mısır Bitkisinde Antraknoz Hastalığı, mısır üretiminde önemli ekonomik kayıplara neden olabilen yaygın bir fungal hastalıktır. Hastalık, mısırın tüm gelişme dönemi boyunca çeşitli organlarını enfekte edebilir. Etmeni Colletotrichum graminicola adlı mantardır.
🔬 Hastalığın Etmeni
-
Bilimsel adı: Colletotrichum graminicola
-
Sınıf: Deuteromycetes (fungi imperfecti)
-
Tüm mısır üretim bölgelerinde görülebilir.
🌱 Antraknoz Hastalığının Görülme Şekilleri
Antraknoz hastalığı mısırda 3 temel formda görülür:
1. 🟤 Yaprak Antraknozu
-
İlk belirtiler, yapraklarda küçük, yuvarlak veya düzensiz, sarımsı-kahverengi lekeler şeklindedir.
-
Zamanla bu lekeler büyür, birleşir, nekrotik alanlar oluşturur.
-
Şiddetli enfeksiyonlarda yapraklar tamamen kuruyabilir.
2. ⚫ Sap (Gövde) Antraknozu
-
Gövde yüzeyinde siyahımsı, parlak çizgiler veya lekeler oluşur.
-
Gövdenin iç kısmında çürüme başlar, iletim dokuları zarar görür.
-
Bu durum bitkinin erken yatmasına (devrilmesine) sebep olur.
-
Hasada yakın dönemde devrilmeler ciddi verim kaybı oluşturur.
3. 🌽 Koçan Antraknozu
-
Koçan ucunda siyah, çürük yapıda mantar gelişimi görülür.
-
Taneler buruşur ve siyah lekelenir.
-
Özellikle yüksek nemli koşullarda depolama sorunlarına da neden olur.
🌡️ Hastalığın Gelişimi İçin Uygun Koşullar
| Faktör | Etki |
|---|---|
| Sıcaklık | 22–30 °C |
| Nem / Yaprak ıslaklığı | ≥ 10 saatlik ıslaklık hastalığın ilerlemesini artırır |
| Yoğun ekim | Hava sirkülasyonu azalır, nem birikir |
| Enfekte bitki artıkları | Primer bulaşma kaynağı olur |
🔁 Hastalık Döngüsü
-
Mantar, bitki artıklarında ve toprakta kışı geçirir.
-
Sporlar rüzgar, yağmur, böcekler yoluyla yayılır.
-
Bitki yüzeyine ulaştığında nemli koşullar altında çimlenerek bitki dokusuna girer.
✅ Mücadele Yöntemleri
🔹 Kültürel Önlemler
-
Dayanıklı mısır çeşitleri kullanmak
-
Ekim nöbeti (rotasyon): Mısır ardı ardına aynı tarlaya ekilmemeli
-
Hasat sonrası bitki artıklarının yok edilmesi veya toprağa karıştırılması
-
Seyrek ekim, tarlada hava sirkülasyonunu artırır
🔹 Kimyasal Mücadele
-
Yoğun bulaşma riski varsa, yaprak antraknozuna karşı fungisit kullanılabilir:
-
Azoxystrobin, Trifloxystrobin, Propiconazole gibi etken maddeler önerilir.
-
-
Ancak gövde ve koçan antraknozuna karşı kimyasal mücadele genellikle sınırlı başarı sağlar.
🔹 Tarla Hijyeni
-
Enfekte mısır sapları mutlaka tarladan uzaklaştırılmalı
-
Toprak işleme, mantarın yayılımını azaltabilir
📉 Ekonomik Önemi
-
Özellikle sap ve koçan antraknozu:
-
Verimi doğrudan etkiler
-
Hasat makinelerinin çalışmasını zorlaştırır
-
Depolama kalitesini düşürür
-
-
%15–40’a varan ürün kaybına neden olabilir.
📌 Özet Bilgi Tablosu
| Özellik | Açıklama |
|---|---|
| Etmen | Colletotrichum graminicola |
| Hedef organlar | Yaprak, sap, koçan |
| Belirti | Lekeler, çürüklük, gövde devrilmesi |
| Yayılma yolu | Sporlar ile hava ve su yoluyla |
| Önleme | Dayanıklı çeşit, tarla hijyeni, ekim nöbeti |
| Mücadele | Fungisit (erken dönemde), kültürel önlem |




