Buğdayda Septoria leke hastalığı Neden Olur? | Mücadele Yöntemi
Buğdayda Septoria leke hastalığı, buğday bitkisinde önemli verim kayıplarına neden olabilen ve dünya genelinde yaygın olarak görülen mantar hastalıklarıdır. Bu hastalıklar, özellikle yağışlı ve nemli iklim koşullarında daha sık görülür.
En Önemli Septoria Leke Hastalıkları
İki ana Septoria türü, buğdayda hastalığa yol açar:
- Septoria Yaprak Lekesi (Zymoseptoria tritici): En yaygın Septoria hastalığıdır. İlk olarak bitkinin alt yapraklarında, damarlar arasında kalan bölgelerde, küçük, düzensiz ve sarımsı lekeler şeklinde ortaya çıkar. Bu lekeler zamanla genişler ve kül rengine döner. Lekelerin içinde çıplak gözle görülebilen küçük, siyah noktacıklar (piknitler) oluşur. Bu piknitler, mantarın sporlarını içerir ve hastalığın yayılmasını sağlar.
- Septoria Kavuz Lekesi (Parastagonospora nodorum): Bu hastalık, daha çok bitkinin başaklarını ve saplarını etkiler. Başak kavuzlarında kahverengi lekeler oluşur ve bu durum danelerin gelişimini engeller. Hastalık ilerledikçe daneler buruşuk ve cılız kalır.
Bulaşma ve Hastalık Döngüsü
Septoria leke hastalıkları, bulaşıcı bitki artıkları üzerinde kışlayan mantar sporları aracılığıyla yayılır.
- Kışlama: Mantar, hasattan sonra tarlada kalan anız ve bitki kalıntıları üzerinde kışlar.
- Yayılma: İlkbaharda uygun nemli ve serin koşullarda (15-20°C), mantar sporları oluşur. Bu sporlar, yağmur sıçramaları ve rüzgar aracılığıyla sağlıklı buğday bitkilerinin yapraklarına taşınır.
- Enfeksiyon: Yaprak yüzeyindeki ıslaklık, sporların çimlenmesi için en az 6-8 saat gerekir. Enfekte olan yapraklarda 1-2 hafta sonra ilk belirtiler görülmeye başlar.
Mücadele Yolları
Septoria leke hastalıklarıyla mücadele, genellikle kültürel ve kimyasal yöntemlerin birleşimini içerir.
- Kültürel Önlemler:
- Ekim Nöbeti: Aynı tarlaya sürekli buğday ekmek yerine, farklı bir ürünle (örneğin, ayçiçeği veya nohut) münavebe yapmak, mantar sporlarının toprakta birikmesini önler.
- Derin Sürüm: Hasattan sonra tarladaki bitki artıklarının derin sürümle toprağa gömülmesi, mantarın kışlama şansını azaltır.
- Dayanıklı Çeşitler: Hastalığa karşı genetik olarak dayanıklı veya toleranslı buğday çeşitlerini tercih etmek, en etkili yöntemlerden biridir.
-
Kimyasal Mücadele:
- Hastalık belirtileri görülmeye başladığında ve özellikle yaprak ıslaklığı ve nemin yüksek olduğu yağışlı havalarda, ruhsatlı fungisitler (ilaçlar) ile ilaçlama yapılabilir.
-
İlaçlama, hastalığın üst yapraklara (bayrak yaprağına) yayılmasını engellemek için doğru zamanda yapılmalıdır.
👁️ Görüntülenme: 14
