Buğdayda sürme hastalığı İle Mücadele Yöntemleri
Buğdayda sürme hastalığı, tohumla taşınan ve buğday tarlalarında ciddi ekonomik kayıplara neden olabilen önemli bir mantar hastalığıdır. Hastalık, buğday başağındaki danelerin yerini, siyah, unsu ve kokulu bir mantar kütlesinin almasıyla karakterizedir.
Hastalık Türleri ve Belirtileri
Sürme hastalığının iki ana tipi bulunur:
- Kara Sürme (Tilletia caries):
- Belirtiler: Hastalıklı bitkiler genellikle sağlıklı bitkilerden daha kısa kalır. Başaklar normal olgunlaşma döneminden önce mavimsi-yeşil bir renk alır. Hasat zamanı yaklaştığında, daneler normal şekilde şişmez, bunun yerine içinde siyah, yağlı ve balık kokusunu andıran bir toz (mantar sporları) bulunan topçuklar oluşur. Bu topçuklar, hasat sırasında patlayarak sporları etrafa yayar ve sağlıklı tohumlara bulaşır.
- Cüce Sürme (Tilletia controversa):
- Belirtiler: Kara sürmeye benzer belirtiler gösterir ancak hastalıklı bitkiler sağlıklı bitkilere göre çok daha fazla bodur kalır (cüceleşir). Hastalık belirtileri genellikle parçalı tarlalarda görülür.
Hastalığın Bulaşma Yolu
Sürme hastalığı, en çok tohumla bulaşan bir hastalıktır.
- Bulaşma: Hasat sırasında patlayan sürme topçuklarından çıkan mantar sporları, sağlıklı buğday tanelerinin yüzeyine yapışır.
- Kışlama: Bu sporlar, bulaşmış tohumlarla birlikte ekim yapılana kadar canlı kalır.
- Enfeksiyon: Tohumlar çimlendiğinde, topraktaki mantar sporları da çimlenir ve yeni buğday fidelerinin genç dokularına girerek enfeksiyonu başlatır.
- Yayılma: Mantar bitkiyle birlikte büyür ve başaklanma döneminde, danelerin içini sporlarla doldurarak hastalığın döngüsünü tamamlar.
Mücadele Yolları
Sürme hastalığının ana bulaşma yolu tohum olduğu için, mücadele yöntemleri daha çok önleyici tedbirlere odaklanır.
- Tohum İlaçlaması: Sürme hastalığına karşı en etkili mücadele yöntemi, ekimden önce tohumların ruhsatlı fungisitler (ilaçlar) ile ilaçlanmasıdır. Bu, tohumun yüzeyindeki ve içindeki sporları yok ederek yeni bitkilerin enfekte olmasını engeller.
- Sertifikalı Tohum Kullanımı: Hastalık etmeni içermeyen, sertifikalı ve temiz tohum kullanmak, bulaşma riskini en aza indirir.
- Ekim Nöbeti: Aynı tarlada sürekli buğday ekiminden kaçınmak, topraktaki olası mantar sporlarının azalmasına yardımcı olabilir.
- Temiz Tarım Aletleri: Hasat ve ekim aletlerinin temizlenmesi, bir tarladan diğerine hastalığın taşınmasını engeller.
Sürme hastalığı, bir tarlada bir kez ortaya çıktığında, gelecek yıllar için büyük bir risk oluşturur. Bu nedenle, tohum ilaçlamasının ihmal edilmemesi ve temiz tohum materyali kullanılması büyük önem taşır.
👁️ Görüntülenme: 20
