1,8 Sineol ve Özellikleri | Kullanıldığı Alanlar
1,8-Sineol (Eucalyptol)
Tanım
1,8-Sineol, yaygın olarak Eucalyptol adıyla bilinen, doğal olarak birçok uçucu yağda (özellikle oklaliptüs yağı) bulunan bir monoterpen oksittir. Güçlü, tazeleyici, nane benzeri ve kafurumsu kokusuyla tanınır. Farmakoloji, kozmetik, gıda ve temizlik sektöründe yaygın olarak kullanılır.
Temel Özellikleri
-
IUPAC adı: 1,3,3-trimethyl-2-oxabicyclo[2.2.2]octane
-
Diğer adı: Eucalyptol
-
Molekül formülü: C₁₀H₁₈O
-
Molekül ağırlığı: 154.25 g/mol
-
Yapısı: Bicyclic eter (oksijen içeren halkalı monoterpen)
-
Görünüm: Renksiz sıvı
-
Koku: Ferah, kafur benzeri, mentolü andıran
Fiziksel ve Kimyasal Özellikleri
-
Kaynama noktası: ~176–177 °C
-
Erime noktası: 1–2 °C
-
Yoğunluk: ~0.92 g/cm³ (20 °C)
-
Kırılma indisi: 1.45 (20 °C)
-
Çözünürlük:
-
Suda az çözünür
-
Alkol, eter, kloroform gibi organik çözücülerde iyi çözünür
-
-
Parlama noktası: 49 °C
-
Uçuculuk: Yüksek (uçucu yağlarda karakteristik aroma bileşiği)
Kullanım Alanları
-
Tıp ve eczacılık:
-
Balgam söktürücü, öksürük giderici ve solunum yolları açıcı (soğuk algınlığı ilaçlarında).
-
Antiseptik ve antiinflamatuvar etkiler.
-
-
Kozmetik ve kişisel bakım:
-
Parfüm ve deodorantlarda tazeleyici üst nota.
-
Diş macunu, gargara ve ağız bakım ürünlerinde ferahlatıcı etki.
-
-
Gıda endüstrisi:
-
Baharat aroması, şekerleme ve içeceklerde aroma verici.
-
FDA tarafından gıda katkısı olarak onaylıdır (GRAS – Generally Recognized as Safe).
-
-
Temizlik ürünleri:
-
Deterjan, sabun ve oda spreylerinde ferah koku katkısı.
-
-
Tarım:
-
Bazı böcek kovucu formülasyonlarda etken madde.
-
Güvenlik ve Riskler
-
Düşük konsantrasyonlarda genellikle güvenli kabul edilir.
-
Yüksek dozlarda mide bulantısı, baş ağrısı ve sersemlik yapabilir.
-
Ciltle direkt temasta tahriş riski vardır.
-
Yanıcıdır; sıcaklık ve açık alevden uzak tutulmalıdır.
