2-Siyanoguanidin ve Özellikleri | Kullanıldığı Alanlar
2-Siyanoguanidin (Dicyandiamide, kısaca DCD)
Beyaz kristal yapıda, azotça zengin bir bileşiktir. En bilinen kullanım alanı gübre katkısı (azot stabilizatörü) ve reçine/yanmazlık katkısı üretimidir. Ayrıca ilaç, boya ve patlayıcı sentezinde de ara madde olarak kullanılır.
🔹 Temel Bilgiler
-
Kimyasal Adı: 2-Cyanoguanidine
-
Yaygın Adları: Dicyandiamide, DCD
-
Molekül Formülü: C₂H₄N₄
-
Molekül Ağırlığı: 84.08 g/mol
-
CAS Numarası: 461-58-5
-
Yapı: Guanidin türevi; bir siyanamid grubu (-C≡N) ve guanidin grubu (-C(=NH)-NH₂) içerir.
🔹 Fiziksel Özellikler
-
Görünüm: Beyaz kristal toz
-
Erime Noktası: 207–212 °C (bozunma ile)
-
Yoğunluk: ~1.40 g/cm³
-
Çözünürlük:
-
Suda orta derecede çözünür (~3 g/100 mL, 20 °C)
-
Etanol ve eterde çözünmez
-
-
pH (sulu çözelti): Hafif bazik (yaklaşık 7–8)
-
Stabilite: Normal koşullarda kararlı, higroskopik değildir
🔹 Teknik ve Endüstriyel Kullanım Alanları
-
Tarım / Gübre
-
Üre ve amonyum bazlı gübrelerde azot stabilizatörü (nitrifikasyon inhibitörü)
-
Toprakta azot kaybını azaltır, gübrenin verimliliğini artırır
-
-
Reçine ve Plastik Sanayi
-
Epoksi reçinelerde sertleştirici
-
Yanmazlık katkısı ve modifiye edici ajan
-
Melamin reçinelerinde sertlik artırıcı
-
-
Farmasötik ve Kimya
-
İlaç sentezinde ara madde (ör. antikonvülzanlar, antibakteriyel ajanlar)
-
Boyar madde ve pigment üretiminde
-
-
Patlayıcı ve Savunma Sanayi
-
Nitroguanidin ve diğer yüksek enerjili bileşiklerin sentezinde başlangıç maddesi
-
🔹 Güvenlik ve Sağlık
-
Düşük toksisiteli kabul edilir
-
Cilt ve gözde hafif tahrişe yol açabilir
-
Yüksek sıcaklıklarda bozunarak toksik gazlar (HCN, NOx) açığa çıkarabilir
-
Yutulduğunda sindirim sistemi tahrişi yapabilir
🔹 Depolama
-
Serin, kuru ve iyi havalandırılan ortamlarda
-
Nemden uzak, kapalı ambalajlarda saklanmalı
-
Oksitleyici maddelerden ayrı tutulmalı
✅ Özet:
2-Siyanoguanidin (Dicyandiamide, DCD), azot stabilizatörü olarak gübre katkılarında, ayrıca epoksi reçine sertleştirici, yanmazlık katkısı, ilaç ve boya sentezinde kullanılan önemli bir kimyasaldır. Düşük toksisiteye sahip olsa da yüksek sıcaklıkta bozunarak tehlikeli gazlar oluşturabileceği için kontrollü koşullarda depolanmalıdır.
