Kayısıda Kök Boğazı ve Dal Kanseri Hastalığı
Kayısı ağaçlarında görülen ve ciddi ekonomik kayıplara yol açabilen önemli hastalıklardan biri de Kök Boğazı ve Dal Kanseri‘dir. Bu hastalık, genellikle Phytophthora veya Armillaria gibi mantar türlerinin neden olduğu kök boğazı çürüklüğü ile karıştırılabilse de, en yaygın etmeni Cytospora cincta mantarıdır.
Kök Boğazı ve Dal Kanseri Hastalığının Özellikleri
Bu hastalık, ağacın ana gövdesini ve dallarını etkileyerek ağacın su ve besin taşımasını engeller, bu da zamanla ağacın kurumasına neden olur.
- Etmeni: En sık rastlanan etmen Cytospora cincta mantarıdır. Bu mantar, ağaçta oluşan yaralardan (budama, don çatlağı, güneş yanığı, mekanik yaralanma vb.) içeri girer ve enfeksiyona neden olur.
- Yayılma: Mantar sporları, yağmur, rüzgar ve böcekler aracılığıyla yayılır. Özellikle kış aylarında veya ilkbahar başlangıcında, hava koşullarının mantar gelişimi için uygun olduğu dönemlerde hastalık hızla ilerler.
Hastalığın Belirtileri
Kök boğazı ve dal kanseri, hem ağacın gövdesinde hem de dallarında belirgin belirtiler gösterir:
- Göze Çarpan Lezyonlar (Kanserler): Ağacın gövdesinde veya ana dallarında, başlangıçta küçük, içe doğru çökmüş, koyu renkli yaralar oluşur. Bu yaralar zamanla büyür ve kabuk üzerinde dairesel veya uzunlamasına çatlamalar meydana gelir. Bu lezyonlar, “kanser” olarak adlandırılır.
- Zamk (Reçine) Akıntısı: Hastalığın en belirgin belirtilerinden biri, kanserli bölgeden yoğun bir şekilde zamk veya reçine sızıntısının olmasıdır. Bu sızıntı, ağacın enfeksiyonla mücadele etme çabasıdır.
- Yapraklarda ve Sürgünlerde Solgunluk: Hastalık, ağacın su ve besin iletimini engellediği için, enfekte olan dalın üst kısmındaki yapraklarda sararma, solgunluk ve küçülme görülür. Bu durum, “dalın geriye doğru kuruması” olarak da bilinir.
- Dallarda Kuruma: Hastalık ilerledikçe, kanserli bölgenin üst tarafındaki tüm dal tamamen kurur. Bu dallar canlılığını yitirir ve kolayca kırılabilir hale gelir.
- Kök Boğazı Etkilenimi: Hastalık, kök boğazı bölgesine yerleştiğinde, tüm ağacın zayıflamasına, yapraklarının sararmasına ve genel bir verim kaybına neden olur. İleri vakalarda ağaç tamamen kuruyarak ölür.
Hastalıkla Mücadele Yöntemleri
- Kültürel Önlemler:
- Budama işlemlerini kuru havalarda yapmak ve budama aletlerini dezenfekte etmek.
- Don ve güneş yanığı zararlarını önlemek için gövdeyi koruyucu boyalarla boyamak.
- Hastalıklı dalları ve kanserli bölgeleri temizleyerek bahçeden uzaklaştırmak ve imha etmek.
- Ağaçlara düzenli ve dengeli besin sağlayarak onların güçlü kalmasını sağlamak.
- Kimyasal Mücadele:
- Mantarın yara yerlerinden ağaca girişini engellemek için, özellikle budama sonrası bakırlı preparatlar kullanılabilir.
- Hastalığın yaygın olduğu yerlerde, uygun ruhsatlı fungisitlerin kullanımı için bir ziraat mühendisine danışılmalıdır.
Kök boğazı ve dal kanseri, erken teşhis ve doğru müdahale ile kontrol altına alınabilir. Hastalığın yayılmasını önlemek için kültürel önlemlerin düzenli olarak uygulanması büyük önem taşır.






