Benzofenon-3 ve Özellikleri | Kullanıldığı Alanlar
Benzofenon-3 Nedir?
Benzofenon-3, yaygın adıyla Oksibenzon (Oxybenzone) olarak bilinir. Aromatik yapılı bir organik UV filtresidir. Güneş ışığındaki UVA ve UVB ışınlarını absorbe ederek cildi zararlı radyasyondan korur. Bu nedenle özellikle güneş koruyucu kremler, losyonlar, makyaj ürünleri ve dudak koruyucularda kullanılır.
Ayrıca polimerlerde, yapışkanlarda, boyalarda ve kaplamalarda UV stabilizatör olarak da değerlendirilir.
Teknik Özellikleri
-
Kimyasal adı: Benzofenon-3 (Oksibenzon)
-
Molekül formülü: C₁₄H₁₂O₃
-
Molekül ağırlığı: 228,24 g/mol
-
CAS No: 131-57-7
-
Görünüm: Soluk sarı kristalimsi toz
-
Koku: Hafif aromatik
-
Erime noktası: 62 – 65 °C
-
Kaynama noktası: 180 – 190 °C (ayrışarak)
-
Yoğunluk (20 °C): ~1,3 g/cm³
-
Çözünürlük:
-
Suda düşük çözünür (~10 mg/L)
-
Etanol, izopropanol, yağlar ve organik çözücülerde iyi çözünür
-
-
UV absorpsiyon maksimumu: 288 – 350 nm aralığında
-
Stabilite: Normal koşullarda stabildir, ışıkta yavaş bozulabilir
Kimyasal Özellikleri
-
UV filtresi → hem UVA (320–400 nm) hem UVB (280–320 nm) ışınlarını absorbe eder.
-
Aromatik karbonil yapısı → fotostabilite sağlar.
-
Esterleşme ve türev sentezleri → daha yüksek çözünürlüklü UV filtreleri üretilebilir.
-
Polimerlerde UV bozunmasını engelleyici katkı olarak kullanılır.
Kullanım Alanları
-
Kozmetik ve kişisel bakım:
-
Güneş koruyucu kremler ve losyonlar
-
Dudak nemlendiriciler ve rujlar
-
Fondöten, BB/CC kremler
-
Saç ürünlerinde UV koruyucu
-
-
Endüstriyel:
-
Plastik ve polimerlerde UV bozunma önleyici
-
Boya, vernik ve kaplamalarda stabilizatör
-
Yapışkanlarda UV koruyucu katkı
-
Avantajları
-
Geniş spektrumlu UV koruması (hem UVA hem UVB).
-
Kozmetik ürünlerde şeffaf formülasyonlara uygun.
-
Polimer ve plastiklerde UV dayanıklılığı artırır.
Güvenlik Bilgileri ⚠️
-
Kozmetiklerde maksimum kullanım oranı %6 (AB ve ABD regülasyonları).
-
Bazı çalışmalarda alerjik kontakt dermatit ve hormonal etki şüphesi nedeniyle tartışmalıdır.
-
Çevre açısından, özellikle deniz canlıları ve mercan resifleri için zararlı olabileceği bildirilmiştir; bu nedenle bazı bölgelerde (Hawaii, Palau vb.) güneş kremlerinde kullanımı yasaklanmıştır.
