DİETİLHEKSİL FTALAT ve Özellikleri | Kullanıldığı Alanlar
Dietilheksil Ftalat (DEHP) NEDİR?
Dietilheksil Ftalat (DEHP), ftalik asidin di-2-etilheksil esteri olan renksiz, yağlı yapıda bir sıvıdır. En yaygın kullanılan ftalat esaslı plastikleştiricilerden biridir. Polimerlere esneklik, dayanıklılık ve işlenebilirlik kazandırır.
Kimyasal Tanımı
-
Kimyasal adı: Bis(2-etilheksil) ftalat / Di(2-ethylhexyl) phthalate
-
Kısaltma: DEHP
-
CAS No: 117-81-7
-
Molekül formülü: C₂₄H₃₈O₄
-
Molekül ağırlığı: 390,56 g/mol
-
Yapısı: Ftalik asidin iki karboksil grubunun 2-etilheksil alkol ile esterleşmesi sonucu oluşur.
Fiziksel Özellikleri
-
Görünüş: Renksiz ila hafif sarı, yağlı sıvı
-
Koku: Hafif, ester benzeri
-
Yoğunluk (20 °C): ~0,98 – 0,99 g/cm³
-
Kaynama noktası: > 385 °C
-
Erime noktası: –50 °C civarı
-
Parlama noktası: ~226 °C
-
Viskozite (25 °C): ~80 mPa·s
-
Çözünürlük:
-
Suda çok az çözünür (~0,3 mg/L)
-
Çoğu organik solventte çözünür
-
-
Buhar basıncı: Düşük, uçuculuğu azdır
Kimyasal Özellikleri
-
Kararlı bir ester yapısındadır.
-
Polimer matrisine entegre olmayıp fiziksel olarak dağılır → zamanla migrasyona uğrayabilir.
-
Plastikleştirici etkinliği yüksek, özellikle PVC sistemlerinde yaygın kullanılır.
Fonksiyonel Özellikleri
-
Plastikleştirici: Polimer zincirleri arasında kayma kolaylığı sağlayarak esneklik kazandırır.
-
Dayanıklılık artırıcı: Soğuğa ve darbelere karşı direnci iyileştirir.
-
İşlenebilirlik: PVC ve benzeri polimerlerin ekstrüzyon ve kalıplama özelliklerini geliştirir.
Kullanım Alanları
-
Plastik endüstrisi: PVC esaslı ürünler (kablosu, zemin kaplaması, borular, profiller)
-
Medikal ürünler: Serum torbası, kan torbası, tüpler (ancak sağlık riskleri nedeniyle birçok ülkede sınırlı)
-
Ambalaj malzemeleri
-
Yapı malzemeleri: Kaplama, membran, suni deri, yer döşemeleri
-
Oyuncak ve çocuk ürünleri: Günümüzde çoğu ülkede yasaklanmış veya sınırlandırılmıştır
