Fasulyede İz Elementli Gübreler ve Görevleri | Mikro Elementli Gübre Formülleri
Fasulyede iz elementli gübreler, bitkinin sağlıklı büyümesi, çiçeklenmesi, meyve tutması ve kaliteli ürün vermesi için hayati öneme sahiptir. Bu elementler çok küçük miktarlarda gerekse de eksiklikleri verim ve kaliteyi ciddi şekilde düşürür.
🧪 Fasulyede Temel İz Elementler ve Görevleri
| Element | Görevi | Eksiklik Belirtisi |
|---|---|---|
| Bor (B) | Çiçeklenme, polen oluşumu, meyve tutumu | Çiçek dökülmesi, meyve bağlamama, şekil bozukluğu |
| Çinko (Zn) | Bitki boyu, hormon sentezi, yaprak gelişimi | Cüceleşme, yapraklarda daralma, sararma |
| Demir (Fe) | Klorofil sentezi, fotosentez | Genç yapraklarda damar arası sararma (kloroz) |
| Mangan (Mn) | Enzim aktivitesi, fotosentez | Yapraklarda noktasal sararma |
| Bakır (Cu) | Lignin sentezi, üreme organlarının gelişimi | Solgunluk, çiçek dökümü |
| Molibden (Mo) | Azot fiksasyonu ve metabolizması | Sararma, azot eksikliği benzeri belirtiler |
✅ Fasulyede İz Elementli Gübre Kullanım Şekilleri
1. Yaprak (Foliar) Uygulama
-
İz elementlerin çoğu, yapraktan uygulandığında hızlı ve etkili emilir.
-
Özellikle demir, çinko ve bor eksikliğinde önerilir.
-
Karışımlar hâlinde ya da tek elementli formlarla verilebilir.
Doz Örneği (100 L suya):
-
Komple mikro elementli sıvı: 100–200 cc
-
Bor: 50–100 cc
-
Çinko (çinko EDTA): 50–100 cc
2. Damlama Sulama ile Uygulama
-
EDTA, DTPA gibi şelatlı (chelated) formlar tercih edilir.
-
Özellikle uzun dönemli destek için uygundur.
Doz Örneği:
-
Mikro element karışımı (EDTA): 0.5–1 kg/da/hafta
🌿 İz Elementli Gübre Formları
| Form | Özellik | Açıklama |
|---|---|---|
| Sıvı mikro element karışımı | Hızlı etki | Genellikle yaprak uygulamasında |
| Toz veya granül (EDTA, DTPA şelatlı) | Damlama için uygun | pH stabilitesi yüksek |
| Borik asit / Etanolamin bor | Özellikle çiçeklenme dönemi | Polen kalitesini artırır |
| Çinko sülfat | Ucuz ama yaprakta fitotoksik olabilir | Şelatlı formu daha güvenli |
🧪 Uygulama Dönemleri ve Amaçları
| Dönem | İz Element Hedefi | Açıklama |
|---|---|---|
| 2–3 yapraklı dönem | Çinko, Demir | Gelişim hızlandırılır |
| Tomurcuk dönemi | Bor, Çinko, Mangan | Çiçeklenme ve döllenme desteklenir |
| Çiçeklenme dönemi | Bor, Kalsiyum | Çiçek tutumu ve meyve başlangıcı |
| Meyve tutumu | Demir, Bakır, Potasyum | Meyve kalitesi artırılır |
🔍 İz Element Eksikliği Olası Nedenleri
-
Toprak pH’ı yüksekse (alkali) → Demir, çinko, mangan alımı azalır
-
Organik madde düşükse → Mikro element yetersiz olur
-
Aşırı fosforlu gübre kullanımı → Çinko alımını engeller
-
Kumlu, hafif topraklar → Bor sızıp kaybolur
🏷️ Türkiye’de Yaygın Kullanılan İz Elementli Gübre Örnekleri
| Marka | İçerik | Uygulama |
|---|---|---|
| Solufeed Micromix | Fe, Mn, Zn, Cu, B, Mo (şelatlı) | Yaprak + damlama |
| Agromix Micro | Komple mikro element karışımı | Damlama |
| YaraVita Rexene Mix | EDTA şelatlı iz elementler | Yaprak |
| Bortrac / Etibor | %17 bor / Etanolamin bor | Yaprak |
| Zn 15 EDTA / ZnSO₄ | Çinko | Yaprak veya damlama |
