Karnabaharda Azot Ve Fosfor Gübresi Ne İşe Yarar | Gübre Üretim Formülleri
Karnabahar bitkisinde fosfor (P) ve azot (N) gübreleri, gelişimin erken dönemlerinden başlayarak ürünün verimini, kalitesini ve erkenciliğini doğrudan etkiler. Bu iki element birlikte ancak doğru oran ve zamanda verildiğinde sağlıklı yaprak, güçlü kök ve düzgün baş gelişimi sağlanır.
🧪 FOSFOR (P) – Görevleri ve Kullanımı
📌 Fosforun Görevleri:
-
Güçlü ve derin kök sistemi oluşturur
-
Erken baş bağlamayı teşvik eder
-
Enerji metabolizmasında (ATP) görev alır
-
Soğuk havalarda kök aktivitesini destekler
⚠️ Eksiklik Belirtileri:
-
Morumsu yaprak damarları
-
Zayıf kök gelişimi
-
Gecikmiş baş oluşumu
✅ Karnabaharda Kullanılan Fosforlu Gübreler:
| Gübre Adı | İçerik | Kullanım Şekli |
|---|---|---|
| MAP (Mono Amonyum Fosfat) | %12 N – %61 P₂O₅ | Taban + damlama |
| TSP (Triple Süper Fosfat) | %46 P₂O₅ | Taban gübresi |
| Fosforik Asit (sıvı) | %75–85 P₂O₅ | Damlama, pH düzenleyici |
| 10-52-10, 12-61-0 gibi sıvı/kristal NPK | Yüksek P | Damlama veya yapraktan |
🗓️ Ne Zaman?
-
Fide dikimi öncesi ve sonrası ilk 2–3 hafta
-
Soğuk havalarda kök aktivitesi düşerse yeniden takviye edilir
🧪 AZOT (N) – Görevleri ve Kullanımı
📌 Azotun Görevleri:
-
Yaprak ve gövde gelişimini sağlar
-
Klorofil üretimini artırır → daha yeşil, fotosentetik yapraklar
-
Protein sentezinin temel elementidir
⚠️ Eksiklik Belirtileri:
-
Soluk yeşil – sarı yapraklar
-
Gecikmiş gelişim, küçük baş
-
Düşük yaprak sayısı ve gevşek baş yapısı
❗ Fazla Azot Ne Yapar?
-
Fazla yaprak → baş oluşumu gecikir
-
Gevşek, iri ama yumuşak başlar oluşur
-
Depolama ve nakliyede çürümeye neden olur
✅ Karnabaharda Kullanılan Azotlu Gübreler:
| Gübre Adı | İçerik | Uygulama Şekli |
|---|---|---|
| Amonyum Sülfat | %21 N + %24 S | Taban ve damlama |
| Üre | %46 N | Damlama veya yaprak (düşük dozda) |
| Kalsiyum Nitrat | %15.5 N + %19 Ca | Damlama → aynı zamanda Ca desteği |
| Amonyum Nitrat | %33.5 N | Açık tarla için uygun |
| UAN 32 (Sıvı) | Nitrat + amonyum + üre | Damlama için sıvı formda N kaynağı |
| 20-20-20 / 25-10-10 NPK | Dengeli azotlu form | Damlama, özellikle vejetatif dönemde |
🗓️ Ne Zaman?
-
Fide dikimi sonrası 2–6 hafta arasında kontrollü azot verilir
-
Baş oluşumu başlamadan azot azaltılmalıdır
📌 Uygulama Önerisi – Azot & Fosfor Dengesi
| Dönem | Azot Gübresi | Fosfor Gübresi | Not |
|---|---|---|---|
| Ekim öncesi | Amonyum sülfat | TSP / MAP | Taban karışımı |
| Fide sonrası (1–2. hafta) | 20-20-20 veya Üre | MAP / 10-52-10 | Damlama desteği |
| 3–5. hafta | Amonyum sülfat / Kalsiyum nitrat | Fosforik asit (varsa) | Baş bağlamaya geçiş |
| Baş gelişimi | Azot azaltılır | Fosfor azaltılır | Potasyum ve kalsiyum artırılır |