Allura Red AC | FD&C Red 40 | E129 | Özellikleri | Kullanımı
Allura Red AC (bilinen adıyla FD&C Red 40, E129 veya CI 16035) kırmızı azo gıda boyasıdır, kozmetik ve ilaçlarda da kullanılan yaygın bir renklendiricidir.
Temel Bilgiler
-
Kimyasal adı: Disodium 6‑hydroxy‑5‑[(2‑methoxy‑5‑methyl‑4‑sulfonatophenyl)diazenyl]naphthalene‑2‑sulfonate
-
Moleküler formül: C₁₈H₁₄N₂Na₂O₈S₂, molekül ağırlığı ~496.4 g/mol
-
Fiziksel hâl: Kırmızı toz/granül, suda yüksek oranda çözünür (~225 g/L)
Üretimi
-
Azo-kopling yöntemiyle; diazotizasyon (5-amino-4-metoksitoluensülfonik asit) ve 6-hidroksi-naftalene-2-sülfonik asidin birleşmesiyle oluşturulur
Kullanım Alanları
-
Gıda ve içeceklerde: Şekerlemeler, içecekler, dondurma, tatlı, soslar vb. .
-
İlaç sektörü: Tablet, şurup, bazı reçetesiz ilaçlarda kullanılır.
-
Kozmetik ve kişisel bakım: Şampuan, sabun, makyaj ürünlerinde kullanılır; FDA tarafından kozmetikte onaylanmıştır .
Onaylar ve Güvenlik
-
FDA (ABD) ve EFSA (AB) tarafından güvenli kabul edilir; ADI (günlük kabul edilebilir alım) 0–7 mg/kg bw dir
-
US EPA ve diğer otoriteler “düşük risk” seviyesinde değerlendirmektedir .
-
Azo boyalı gıdalarla ilgili dikkat çekici tartışmalardan biri; İngiltere’de 2007’de sodium benzoat ile birlikte tüketildiklerinde çocuklarda hiperaktivite artışı olabileceği yönünde veriler temelinde uyarı etiketi uygulaması başlatılmıştır. Ancak EFSA bunu genel popülasyona genellenemez bulmuştur
Olası Riskler
-
Bazı bireylerde nadir şekilde alerjik reaksiyon, deri döküntüsü, migraine tetiklenmesi görülebilir
-
Duyarlılığı olan çocuklarda davranış bozukluğu raporları mevcuttur; ancak bilimsel görüş, bu etkilerin genelleştirilemeyeceği yönündedir .
-
Fare/mobil ve ekotoksikoloji çalışmalarında yüksek dozda alımın kolon inflamasyonu, mikrobiyota değişikliği ve genetik etkilerle ilişkisi incelenmiştir; ancak tipik gıda tüketim düzeylerinde bu etkiler gözlemlenmemektedir .
Toksikoloji ve Solunum Riski
-
LD₅₀ (ağızdan, sıçan): 6 000–10 000 mg/kg; deri ve göz temasında düşük toksisite; toz solunduğunda nefes yolu hassasiyeti olabilir .
-
İş ortamında solunum yoluyla toz maruziyetine karşı önlem önerilmektedir
Özetle:
-
FDA ve EFSA tarafından onaylanmış, yaygın kullanılan kırmızı azo boyadır (E129/Red 40).
-
Günlük ortalama tüketimde güvenli kabul edilir; ancak bazı hassas kişiler için alerjik veya davranışsal etkiler rapor edilmiştir.
-
Üretimde toz formuna dikkat edilmeli, kullanımında uygun doz ve uyumlu formülasyona dikkat edilmelidir.
