Soğan Bitkisinde İz Elementli Gübreler Ve Soğana Etkileri
Soğan bitkisinde mikro elementli gübreler, verimi artırmak, baş iriliğini ve dayanıklılığı sağlamak, ayrıca soğanın hastalıklara ve çevresel streslere karşı direncini yükseltmek amacıyla kullanılır. Özellikle çinko (Zn), bor (B), demir (Fe), mangan (Mn), bakır (Cu) ve molibden (Mo) gibi elementler, soğanın sağlıklı gelişimi için kritik rol oynar.
🧪 Soğanda Mikro Elementlerin Görevleri ve Eksiklik Belirtileri
| Element | Görevi | Eksiklik Belirtisi |
|---|---|---|
| Çinko (Zn) | Büyüme hormonları, protein sentezi | Cılız gelişim, bodur bitki, yaprak deformasyonları |
| Bor (B) | Hücre bölünmesi, baş oluşumu, Ca taşınımı | Baş deformasyonu, gevşek yapı |
| Demir (Fe) | Klorofil üretimi, solunum | Genç yapraklarda sararma (kloroz), cansız yaprak |
| Mangan (Mn) | Fotosentez, azot metabolizması | Damar arası sararma, yavaş gelişim |
| Bakır (Cu) | Enzim aktivitesi, hücre çeperi sağlamlığı | Kıvrık yaprak, uç kuruması |
| Molibden (Mo) | Azot metabolizması | Sararma, zayıf gelişim, nitrat birikimi |
📅 Ne Zaman ve Nasıl Uygulanmalı?
| Gelişim Dönemi | Uygulama Zamanı | Uygulama Yolu |
|---|---|---|
| Erken gelişim (fide – 40 gün) | Kök gelişimi ve yaprak teşvik | Damlama + yapraktan |
| Baş bağlama dönemi (40–70 gün) | Besin taşınması, baş kalitesi | Damlama + yapraktan |
| Son dönem (hasat öncesi) | Kalite, depolama ömrü | Yapraktan (gerekirse) |
✅ Kullanılabilecek Mikro Elementli Gübreler
🔹 Komple Mikro Element Karışımları
| Ürün Türü | İçerik | Kullanım Şekli |
|---|---|---|
| Mikro mix (EDTA şelatlı) | Zn + B + Fe + Mn + Cu + Mo | Yapraktan (100–200 g/100 L su) veya damlamadan (250–500 g/da) |
| Sıvı mikro elementli gübre | Zn, Fe, Mn, B | 150–250 cc/100 L su (yapraktan) |
🔹 Tekli Mikro Element Uygulamaları
| Element | Gübre | Dozaj |
|---|---|---|
| Çinko | Zn-EDTA (%6) veya ZnSO₄ | 100–150 g/100 L su (yapraktan) |
| Bor | Sıvı bor (%8–10 B) | 150–200 cc/100 L su (yapraktan) |
| Demir | Fe-EDDHA veya Fe-EDTA | 100–200 g/da damlama, 100 g/100 L (yapraktan) |
| Mangan | Mn-EDTA | 100–150 g/100 L su |
| Molibden | Sodyum molibdat | 30–50 g/100 L su |
| Bakır | Cu-EDTA veya CuSO₄ | 50–100 g/100 L su |
💧 Örnek Mikro Element Takviyesi (Yapraktan, 100 L suya)
| Karışım | Miktar |
|---|---|
| Mikro Mix EDTA (%6 Zn, Fe, Mn, Cu, B) | 150 g |
| Sıvı bor (etanolaminli) | 150 cc |
| Amino asit (taşıyıcı + stres azaltıcı) | 100 cc |
| Deniz yosunu ekstraktı | 100 cc |
→ Uygulama zamanı: Serin saatlerde, 15–20 gün arayla 2–3 defa.
⚠️ Dikkat Edilmesi Gerekenler
-
Şelatlı formlar (özellikle EDTA, EDDHA) → alımı artırır, karışım kolaylığı sağlar
-
Yapraktan uygulamalarda su pH’ı 5.5–6.5 arasında olmalıdır
-
Bor, çinko ve demir eksikliği aynı anda görülüyorsa mikro mix ürünler tercih edilmelidir
-
Demir ve fosfor birlikte karıştırılmamalı → çökelme yapar
-
Sıvı mikro gübreler ile amino asit, fulvik asit, deniz yosunu birlikte kullanılabilir → sinerjik etki
📌 Sonuç
Mikro elementli gübreler sayesinde:
✅ Soğanda baş düzgünlüğü ve irilik artar
✅ Sararma, zayıf gelişim, deformasyon engellenir
✅ Raf ömrü ve saklama kalitesi yükselir
✅ Stres ve hastalıklara direnç gelişir
