Pamuk Tarımında Kalsiyum (Ca) ve Magnezyumlu (Mg) Gübreler ve Uygulamaları
Pamuk tarımında kalsiyum (Ca) ve magnezyum (Mg) Gübreleri, hem verim hem de lif kalitesi, hastalık direnci ve çiçek dökümünün azaltılması açısından çok önemli ikincil (sekonder) makro besin elementleridir. Bu elementlerin eksikliği, özellikle su stresi ve dengesiz azot uygulamalarıyla birlikte ciddi verim kayıplarına yol açabilir.
🔹 PAMUKTA KALSİYUM (Ca) GÜBRELERİ
✅ Kalsiyumun Bitkideki Görevleri
-
Hücre çeperi yapısında yer alır (dayanıklılık ve doku sağlamlığı)
-
Meyve (koza) çürümesini önler
-
Kök gelişimi ve toprak yapısını iyileştirir
-
Kalsiyum eksikliği → uç yanıklıkları, koza deformasyonu, çiçek dökümü
🔸 Kullanılan Kalsiyumlu Gübreler
| Gübre | İçerik | Kullanım Şekli |
|---|---|---|
| Kalsiyum Nitrat (Ca(NO₃)₂) | %15.5 N, %19 Ca | Damlama ve yaprak uygulaması |
| Kalsiyum Sülfat (Jips, CaSO₄) | %18-23 Ca, %15-18 S | Taban gübresi/toprak düzenleyici |
| Kalsiyum Karbonat (Kireç taşı) | %30-40 CaO | pH düzenleyici (alkalilik için dikkatli) |
| Sıvı Kalsiyum Gübresi | Ca + kompleks/şelat | Yaprak ve damlama sulama |
| Organomineral Kalsiyum | Humik + Ca | Toprak uygulaması |
🔹 PAMUKTA MAGNEZYUM (Mg) GÜBRELERİ
✅ Magnezyumun Bitkideki Görevleri
-
Klorofilin ana bileşenidir (fotosentez için hayati)
-
Enzim aktivitesini düzenler
-
Enerji taşınmasında (ATP) rol oynar
-
Magnezyum eksikliği → yaşlı yapraklarda sararma, fotosentezde zayıflama
🔸 Kullanılan Magnezyumlu Gübreler
| Gübre | İçerik | Kullanım Şekli |
|---|---|---|
| Magnezyum Sülfat (MgSO₄·7H₂O) | %9.6 Mg, %12-13 S | Damlama ve yapraktan |
| Magnezyum Nitrat (Mg(NO₃)₂) | %10-11 Mg, %10-12 N | Yaprak ve damlama uygulaması |
| Dolomit (MgCO₃ + CaCO₃) | %10-20 MgO + CaO | pH düzenleyici / taban |
| Sıvı Magnezyum Gübreleri | Mg + organik asitler | Damlama ve yapraktan |
| Humik Asit + Mg Karışımları | Magnezyum + toprak düzenleyici | Özellikle alkali topraklarda faydalı |
🧪 UYGULAMA ŞEKLİ ve DOZ ÖNERİLERİ (Genel)
| Gübre | Dozaj (dekar başına) | Uygulama |
|---|---|---|
| Kalsiyum Nitrat | 2–4 kg/da | Damlama veya yapraktan (çiçeklenme ve meyve gelişimi döneminde) |
| Magnezyum Sülfat | 1–2 kg/da | Damlama veya yaprak (erken ve orta dönem) |
| Dolomit | 50–150 kg/da | Toprak pH’ı ve analiz sonucuna göre |
| Sıvı Ca-Mg Gübresi | 1–2 L/da | 2–3 uygulama / 10–15 gün aralıklarla |
⚠️ DİKKAT EDİLMESİ GEREKENLER
-
Yüksek pH’lı (alkali) topraklarda kalsiyum ve magnezyum alımı sınırlı olabilir → şelatlı veya asidik sıvı gübreler tercih edilmeli
-
Aşırı potasyum uygulaması, magnezyum alımını engelleyebilir → dengeye dikkat edilmeli
-
Kalsiyumlu ve fosforlu gübreler birlikte verilmemelidir (çökme riski)
