Şeftali Bitkisinde Bor (B) ve Çinko (Zn) Gübreleri Ve Görevleri | Kullanımı
Şeftali yetiştiriciliğinde çinko (Zn) ve bor (B) elementleri, özellikle çiçeklenme, meyve tutumu, sürgün gelişimi ve kaliteli meyve oluşumu açısından son derece önemlidir. Bu iki mikro elementin eksikliği, şeftali ağaçlarında ciddi verim ve kalite kayıplarına yol açar. Eksiklik belirtileri bazen başka hastalıklarla da karıştırılabildiği için, önleyici gübreleme tercih edilmelidir.
🍑 Şeftali Bitkisinde Bor (B) ve Çinko (Zn) Elementlerinin Görevleri
| Element | Görevleri | Eksiklik Belirtileri |
|---|---|---|
| Bor (B) | – Polen canlılığı ve döllenme – Meyve tutumu – Hücre bölünmesi ve şeker taşınımı |
● Düşük meyve tutumu ● Şekil bozukluğu ● İç kararma, çatlama |
| Çinko (Zn) | – Göz patlaması ve sürgün gelişimi – Hormon (auksin) sentezi – Yaprak ve meyve gelişimi |
● Rosetleşme (cüceleşme) ● Küçük yapraklar ● Gözler geç uyanır |
🔹 Şeftali Ağaçlarında Kullanılan Borlu Gübreler
| Gübre Türü | İçeriği | Uygulama Şekli | Not |
|---|---|---|---|
| Borik Asit (H₃BO₃) | %17 B | Yaprak + Damlama | En yaygın form, düşük maliyetli |
| Boraks (Na₂B₄O₇) | %11 B | Taban gübresi | Taban gübresi olarak kullanılır |
| Sıvı Borlu Gübreler (organik B) | %10–12 B | Yaprak | Fitotoksisite riski düşük |
| Şelatlı Bor (B-EDTA / B-Na) | %5–8 B | Yaprak / Damlama | Yüksek pH’lı topraklarda verimli |
| Bor + K kombinasyonları | B + K₂O | Meyve tutumu ve şeker taşınımı için özel form |
🕐 En uygun uygulama zamanı:
-
Çiçeklenme öncesi (tomurcuk şişmesi – pembecik dönemi)
-
Meyve tutumundan sonra (2. uygulama)
📌 100 L suya 100–150 g borik asit önerilir.
🔹 Şeftali Ağaçlarında Kullanılan Çinkolu Gübreler
| Gübre Türü | İçeriği | Uygulama Şekli | Not |
|---|---|---|---|
| Çinko Sülfat (ZnSO₄) | %21–35 Zn | Yaprak + Taban | En yaygın form, uygun maliyetli |
| Şelatlı Çinko (Zn-EDTA, Zn-DTPA) | %6–15 Zn | Yapraktan / Damlama | Alkali topraklarda yüksek verim |
| Sıvı çinko gübreleri (organik / kompleks Zn) | 5–10% Zn | Yaprak + damlama | Fitotoksisite düşük, hızlı etki |
| Çinko + B kombinasyonu | Zn + B | Yaprak | Özellikle çiçeklenme öncesi için ideal |
🕐 En uygun uygulama zamanı:
-
Sonbahar (yaprak dökümünden hemen önce)
-
Kış sonu (göz uyanmadan önce bakırlı ilaçlarla beraber)
-
İlkbahar – sürgün başlangıcında yapraktan
📌 100 L suya 200–300 g ZnSO₄ veya 150–200 cc şelatlı Zn uygulanabilir.
📅 Önerilen Uygulama Takvimi
| Dönem | Uygulama | Açıklama |
|---|---|---|
| Sonbahar (yaprak dökümüne yakın) | ZnSO₄ + Bordo bulamacı | Göz içi çinko desteği |
| Kış sonu (göz kabarması öncesi) | Çinko + Bor yapraktan | Göz uyanmasını teşvik eder |
| Çiçeklenme öncesi (pembecik dönemi) | Bor + Çinko | Döllenme ve tutum artışı |
| Meyve tutumu sonrası (yeşil meyve dönemi) | Tekrar bor uygulaması | Meyve kalitesi ve şekli için |
| Hasat sonrası (besin depo dönemi) | Yapraktan Zn + B | Kışa sağlıklı girmesi sağlanır |
⚠️ Dikkat Edilmesi Gerekenler
-
Bor ve çinko fazla verilirse toksik etki gösterir, doz aşımı yapılmamalıdır.
-
Bor ve çinko aynı tankta karıştırılabilir, özellikle sıvı formlarıyla.
-
Kireçli ve alkali topraklarda şelatlı formlar (Zn-EDTA, B-Na gibi) tercih edilmelidir.
-
Çinko sülfat yapraktan uygulandığında yaprak yanığı riski varsa, düşük dozda verilmeli.
