Üzüm yetiştiriciliğinde kalsiyumlu (Ca) ve magnezyumlu (Mg) Gübreler Neden Kullanılır? | Görevleri
Üzüm bitkisinde kalsiyum (Ca) ve magnezyum (Mg) gübreler, genellikle göz ardı edilen ama meyve kalitesi, raf ömrü, kabuk sertliği ve yaprak sağlığı açısından hayati öneme sahip iki ikincil besin elementidir. Üzüm bağlarında bu iki elementin eksikliği, hem verimi hem de meyve kalitesini ciddi şekilde düşürebilir.
🍇 Üzüm Bitkisinde Kalsiyumun (Ca) Görevleri ve Kullanımı
🔹 Kalsiyumun Bitkideki Görevleri:
-
Hücre duvarlarının güçlenmesini sağlar → meyve sertliği ve raf ömrü artar
-
Meyvede çatlama ve çürüklükleri önler
-
Kök gelişimi ve su dengesi üzerinde etkilidir
-
Magnezyum, potasyum ve diğer besinlerin taşınmasına yardımcı olur
🔹 Üzümde Kullanılan Kalsiyumlu Gübreler:
| Gübre | İçerik | Uygulama Şekli |
|---|---|---|
| Kalsiyum Nitrat (Ca(NO₃)₂) | %15.5 N + %18.5 Ca | ✔ En yaygın kullanılan form ✔ Damlama sulama veya yapraktan ✔ Özellikle meyve gelişim döneminde |
| Kalsiyum Klorür (CaCl₂) | %36–40 Ca | ✔ Yapraktan uygulama için uygundur ✔ Çiçeklenme sonrası 2–3 uygulama önerilir |
| Kalsiyum Şelatları (Ca-EDTA, Ca-DTPA) | %5–10 Ca | ✔ Yüksek pH’lı topraklar için ideal ✔ Bitki tarafından kolay alınır |
| Kalsiyum Sülfat (Jips) | %23 Ca + %18 S | ✔ Toprak düzenleyici olarak taban gübresi ✔ Toprak tuzluluğunu azaltır |
| Sıvı kalsiyum gübreleri | Ca + amino asit / fulvik asit | ✔ Damlama sistemine uygundur ✔ Hızlı etki sağlar |
🟩 Üzüm Bitkisinde Magnezyumun (Mg) Görevleri ve Kullanımı
🔹 Magnezyumun Bitkideki Görevleri:
-
Klorofilin temel bileşenidir → fotosentez için vazgeçilmez
-
Protein ve enzim üretiminde görev alır
-
Potasyum ve fosforun taşınmasını düzenler
-
Eksikliğinde yapraklar sararır ve fotosentez azalır
🔹 Üzümde Kullanılan Magnezyumlu Gübreler:
| Gübre | İçerik | Uygulama Şekli |
|---|---|---|
| Magnezyum Sülfat (MgSO₄) (Epsom Tuzu) | %9.5 Mg + %13 S | ✔ Damlama ve yaprak uygulaması için ideal ✔ İlkbahar ve meyve gelişim döneminde önerilir |
| Kieserit | %15–20 MgO + %20 S | ✔ Taban gübresi olarak toprağa uygulanır ✔ Kireçli topraklar için uygun |
| Magnezyum Nitrat (Mg(NO₃)₂) | %11 Mg + %15 N | ✔ Magnezyum ve azot desteği sağlar ✔ Yaprak uygulamalarında tercih edilir |
| Magnezyum şelatları (Mg-EDTA) | %6–10 Mg | ✔ Alkalin topraklarda yüksek alım sağlar ✔ Yapraktan verildiğinde hızlı etki |
📅 Uygulama Zamanları
| Dönem | Kalsiyum Uygulaması | Magnezyum Uygulaması |
|---|---|---|
| Tomurcuk öncesi – erken ilkbahar | CaNO₃ veya jips (taban) | MgSO₄ taban veya yaprak |
| Sürgün gelişimi – çiçeklenme | CaNO₃ (damlama) | MgSO₄ veya MgNO₃ |
| Meyve tutumu – irileşme | CaCl₂ veya sıvı Ca (yaprak) | MgNO₃ veya şelatlı Mg |
| Verim sonrası – sonbahar | Gerekirse jips | Kieserit veya MgSO₄ |
🧪 Eksiklik Belirtileri
| Element | Belirtiler |
|---|---|
| Kalsiyum Eksikliği | – Genç yapraklarda bükülme, nekrozlar – Salkımda meyve çatlaması ve uç çürüklüğü – Zayıf kök gelişimi |
| Magnezyum Eksikliği | – Alt yapraklarda damar arası sararma (intervenal kloroz) – Yapraklarda erken yaşlanma ve dökülme – Düşük fotosentez → zayıf gelişim |
⚠️ Uyarılar
-
Yüksek potasyum uygulamaları, magnezyum alımını engelleyebilir → birlikte dengeli verilmelidir.
-
Kalsiyum ve fosfor birlikte verilecekse çökelmeye karşı dikkatli olunmalı (özellikle damlama sisteminde).
-
Yapraktan kalsiyum uygulamaları çiçeklenme sonrası ve meyve irileşme döneminde 2–3 kez yapılmalıdır.
-
Toprak analizine göre doz ve uygulama sıklığı ayarlanmalıdır.
