Salatalıkta Antraknoz Hastalığı Neden Olur? | Belirtileri | Mücadelesi
Salatalıkta Antraknoz hastalığı, hem açık tarla hem de sera yetiştiriciliğinde görülebilen, yaprak, sap ve meyvelerde lekelenmelere ve çürüklere neden olan önemli bir fungal hastalıktır. Genellikle nemli hava koşullarında hızla yayılır ve verimi önemli ölçüde düşürebilir.
🦠 SALATALIKTA ANTRAKNOZ HASTALIĞI
🔬 Etmeni: Colletotrichum orbiculare (eski adıyla Colletotrichum lagenarium)
🌡️ HASTALIĞIN GELİŞME KOŞULLARI
| Koşul | Etkisi |
|---|---|
| 🌧️ Yüksek nem (>90%) | Spor çimlenmesini tetikler |
| 🌡️ Sıcaklık (22–30 °C) | Enfeksiyon için uygundur |
| 💦 Yaprak ıslaklığı | Spor bulaşması ve yayılması için gereklidir |
| 💨 Rüzgâr, yağmur | Sporların yayılmasını sağlar |
| 🌱 Yoğun ekim | Havanın geç hareket ettiği tarlalarda yayılım artar |
🔍 BELİRTİLERİ
🟢 Yapraklarda:
-
Köşeli veya yuvarlak, kahverengimsi lekeler görülür
-
Lekeler birleşerek nekrotik alanlara dönüşebilir
-
İleri aşamada yapraklar delinir veya tamamen kurur
🌿 Sap ve gövde:
-
Koyu renkli, çökük lezyonlar oluşur
-
Bu lezyonlar sapı sarabilir → iletim dokuları bozulur → ani solmalar
🥒 Meyvede:
-
Çökük, dairesel ve koyu renkli lekeler
-
Yüzeyde pembe-turuncu renkli spor yastıkları oluşabilir
-
Meyve çürür, pazar değeri kaybolur
🛡️ MÜCADELE YÖNTEMLERİ
✅ 1. Kültürel Önlemler
| Önlem | Açıklama |
|---|---|
| 🌱 Dayanıklı çeşitler seçilmeli | Özellikle sera üretiminde önerilir |
| 🌾 Hastalıklı bitki artıkları imha edilmeli | Spor kaynağını azaltır |
| 🌬️ İyi havalandırma sağlanmalı | Serada nem birikimini önler |
| 💧 Üstten sulamadan kaçınılmalı | Yaprak ıslaklığı spor gelişimini tetikler |
| 🔄 Ekim nöbeti yapılmalı | 2–3 yıl farklı ürünle rotasyon |
| 🧼 Alet ve ekipmanlar dezenfekte edilmeli | Bulaşmayı engeller |
✅ 2. Kimyasal Mücadele (Fungusitler)
📋 Etkili Fungusitler:
| Etken Madde | Etki Tipi | |
|---|---|---|
| Chlorothalonil | Koruyucu | |
| Mancozeb | Koruyucu | |
| Azoxystrobin | Sistemik + koruyucu | |
| Pyraclostrobin + Boscalid | Sistemik, çok etkili | |
| Propineb | Kontakt koruyucu | |
| Trifloxystrobin + Tebuconazole | Geniş spektrumlu | |
| Copper Oxychloride | Organik üretime uygun |
⏱️ İlaçlama aralığı: 7–10 gün
🔄 Etken madde rotasyonu yapılmalı (direnç gelişimini önlemek için)
🛑 Hasat öncesi bekleme sürelerine (PHI) dikkat edilmelidir
✅ 3. Biyolojik / Organik Mücadele
| Ürün | Özellik |
|---|---|
| Trichoderma harzianum | Toprak ve kök enfeksiyonlarına karşı |
| Bacillus subtilis | Spor oluşumunu baskılar |
| Bakırlı preparatlar | (Organik sertifikalı) Koruyucu |
| Neem yağı | Alternatif çözüm, hafif vakalarda |
🧪 AYIRT EDİCİ TANILAMA
| Hastalık | Belirti yüzeyi | Spor yapısı | Meyvede renk |
|---|---|---|---|
| Antraknoz | Çökük koyu kahverengi | Pembe spor yastığı | Koyu renkli çökük leke |
| Mildiyö | Sarımsı köşeli lekeler | Gri-mor küf | Olmaz |
| Külleme | Üst yüzeyde beyaz toz | Beyaz spor | Olmaz |
📅 ÖNERİLEN İLAÇLAMA PROGRAMI (Örnek)
| Uygulama Zamanı | Ürün | Dozaj |
|---|---|---|
| İlk belirtilerde | (Chlorothalonil) | 200 ml / 100 L su |
| 7 gün sonra | (Azoxystrobin) | 100 ml / 100 L su |
| 7 gün sonra | (Trifloxystrobin + Tebuconazole) | 60–80 g / 100 L su |
| 10 gün sonra | (Pyraclostrobin + Boscalid) | 50–70 g / 100 L su |
⚠️ DİKKAT EDİLECEKLER
-
İlk lekeler görülmeden önce ilaçlama başlatılırsa başarı artar
-
Bitkiler yoğun çiğ veya sulamadan sonra ıslakken ilaçlanmamalıdır
-
İlaçlamalarda yaprak alt yüzeylerine de ulaşılmalı
-
Aynı etken madde 2–3 defadan fazla üst üste kullanılmamalı
