Papaya Halkalı Leke Virüsü – Tip W (PRSV-W) | Hıyarda Görülmesi
Papaya Ringspot Virus – Type W (PRSV-W), kavun, kabak, karpuz ve salatalık (hıyar) gibi kabakgil türlerini etkileyen tehlikeli bir virüstür. Tipik olarak papaya bitkisinde tanımlanmış olsa da, “W” (Watermelon strain) suşu kabakgillerde yaygındır.
Salatalıkta PRSV-W enfeksiyonu, hem bitki gelişimini zayıflatır hem de meyve kalitesini düşürür.
🔍 Salatalıkta PRSV-W Belirtileri
🍃 Yaprak Belirtileri:
-
Sarı mozaik desenleri (damarlar arası alanda)
-
Yaprak kıvrılması ve deformasyon
-
Yapraklarda kalınlaşma ve daralma
-
Özellikle genç yapraklarda belirgin rozette büyüme
🌱 Bitki Genelinde:
-
Cüce kalma
-
Boğum aralarının kısalması
-
Bitkinin genelinde gelişme geriliği
🥒 Meyvede:
-
Şekil bozukluğu (eğri, kısa, bükük meyveler)
-
Yüzeyde halkalar veya beneklenme (lekeli kabuk)
-
Renk solması, sarımsı lekeler
-
Pazar değerinin tamamen kaybı
⚠️ Bu belirtiler ZYMV ve WMV ile çok benzer olabilir. Kesin teşhis için laboratuvar testi gerekir.
🦟 Bulaşma Yolları
-
Yaprak bitleri ile bulaşır (Aphis gossypii, Myzus persicae)
-
Taşıyıcılar virüsü non-persistent (kalıcı olmayan) şekilde taşır: çok hızlı bulaşır
-
Yabancı otlar → virüs kaynağı olabilir
-
Mekanik yollar (alet, el vs.)
🧬 Tohumla bulaşmaz.
🛡️ Mücadele ve Korunma Yöntemleri
1. Vektör (Yaprak Biti) ile Mücadele
-
Kimyasal ilaçlama (erken dönemde)
-
Reflektif malç kullanımı → yaprak bitlerinin inişini engeller
-
Sera altında üretimde böcek tülü
2. Kültürel Önlemler
-
Enfekte bitkilerin erken sökülmesi ve yakılması
-
Yabancı ot temizliği
-
Alet-ekipman ve işçi kıyafetlerinin dezenfeksiyonu
3. Dayanıklı veya Toleranslı Çeşit Kullanımı
-
PRSV-W’ye karşı dayanıklı/tolerant salatalık hibrit çeşitleri
-
Tohum firmalarından bu konuda bilgi alınmalı
4. Ekim Nöbeti
-
Kabakgiller dışında farklı ürünlerle ekim rotasyonu
-
Aynı tarlada arka arkaya salatalık/kabak/kavun yetiştirmemek
🧪 Tanı ve Teşhis
-
ELISA ve RT-PCR testleri ile laboratuvar ortamında kesin tanı konur
-
ZYMV ve WMV ile belirtileri karışabileceği için laboratuvar teşhisi önemlidir
📌 Kısa Özet Tablosu:
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Virüs Adı | Papaya Ringspot Virus – Type W (PRSV-W) |
| Konukçular | Salatalık, kabak, kavun, karpuz |
| Taşıyıcı | Yaprak bitleri |
| Belirti | Sarı mozaik, halkalı lekeler, meyve deformasyonu |
| Bulaşma | Vektör böcekler, mekanik yollar |
| Mücadele | Vektör kontrolü, kültürel önlem, dayanıklı çeşit |






