

Pamuk kozalarında Botrytis (Gri Küf) hastalığı, pamuk bitkisinde koza ve çiçeklerde zarar yapan, özellikle nemli ve serin hava koşullarında ortaya çıkan bir mantar hastalığıdır. Etmeni Botrytis cinerea olup, birçok bitkide zarar yapan yaygın bir nekrotrofik patojendir.
🔬 Etmen:
Botrytis cinerea
-
Ascomycota sınıfından bir fungus
-
Çok konukçulu → domates, çilek, üzüm gibi pek çok bitkide de görülür
-
Pamukta esas olarak çiçek, genç koza ve olgun koza döneminde enfeksiyon yapar
🌿 Hastalık Belirtileri
| Etkilenen Bölge | Belirti |
|---|---|
| Çiçekler | Çiçek dokularında kahverengi solma, yumuşama |
| Kozalar | Genç kozalar üzerinde yumuşak, kahverengi çürüklük |
| Olgun Kozalar | Kozanın açılmasını engelleyen gri-mavimsi küf örtüsü |
| Koza içi | Tohumlar kahverengileşir, çürür, lif kalitesi düşer |
🔍 En karakteristik belirti:
-
Koza üzerinde gri renkli tozumsu küf örtüsü (sporülasyon)
-
Enfekte kozalar çoğu zaman açılmaz veya lifler bozulmuş olur
-
Nemli ortamda hızla yayılır
🌦️ Hastalık Gelişimini Tetikleyen Koşullar
| Faktör | Etkisi |
|---|---|
| Yüksek nem (%90 üzeri) | Spor gelişimi ve yayılma hızlanır |
| Serin hava (18–24 °C) | Enfeksiyon için ideal sıcaklık |
| Yoğun bitki örtüsü | Havalanma azalır, nem tutunur |
| Aşırı azotlu gübreleme | Doku yumuşar → duyarlılık artar |
| Geç hasat | Kozaların daha uzun süre nemle teması |
🛡️ Mücadele Yöntemleri
1. Kültürel Önlemler
-
Seyrek ekim → iyi havalanma
-
Aşırı azot uygulamasından kaçınmak
-
Hasat zamanını geciktirmemek
-
Enfekte bitki artıklarını yok etmek
-
Sulama sonrası yaprak ve koza ıslaklığı uzun süre kalmamalı
2. Kimyasal Mücadele
-
Hastalık riski yüksekse (nemli hava) çiçeklenme döneminden itibaren uygulama:
-
Fungisitler:
-
Iprodione
-
Fenhexamid
-
Fludioxonil
-
Cyprodinil + Fludioxonil
-
-
Koruyucu ve sistemik ilaçlar kombinlenebilir
-
⚠️ Kimyasal mücadele, özellikle nemli bölgelerde veya sulama yapılan pamuk alanlarında tavsiye edilir.
3. Biyolojik Mücadele
-
Rekabetçi mikroorganizmalar (örneğin Trichoderma spp. veya Bacillus subtilis) spor gelişimini engelleyebilir.
-
Botrytis karşıtı mikrobiyal preparatlar bazı bölgelerde başarılıdır (örneğin üzüm bağlarında kullanılır, pamukta da denenmektedir).
📌 Özet Bilgiler Tablosu
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Etmen | Botrytis cinerea |
| Belirti | Kozada gri küf, yumuşak çürüme, açılmama |
| Enfekte bölge | Çiçek, genç ve olgun kozalar |
| Hava koşulu | Serin ve nemli hava |
| Zarar | Verim ve lif kalitesinde düşüş |
| Mücadele | Kültürel önlem, koruyucu fungisit |




