(2-Hidroksietil) Trimetilamonyum Klorür ve Özellikleri | Kullanıldığı Alanlar
(2-Hidroksietil)Trimetilamonyum klorür (HOCH₂CH₂N⁺(CH₃)₃Cl⁻), kuaterner amonyum tuzları sınıfına giren katyonik bir bileşiktir. Ticari olarak en çok Choline Chloride (Kolinklorür) adıyla bilinir. Özellikle hayvan yemi katkısı, kimyasal sentezlerde ara madde ve farmasötik alanlarda yardımcı madde olarak yaygın kullanılır.
Kimyasal Kimlik
-
İsim: (2-Hidroksietil) trimetilamonyum klorür
-
Diğer adlar: Choline chloride, Kolinklorür
-
Molekül formülü: C₅H₁₄ClNO
-
Molekül ağırlığı: ~139.62 g/mol
-
Yapı: Kuaterner amonyum tuzu; trimetilamonyum grubuna bağlı bir hidroksietil zinciri içerir.
Fiziksel ve Kimyasal Özellikler
-
Görünüm: Beyaz kristal katı veya renksiz higroskopik toz
-
Koku: Neredeyse kokusuz
-
Çözünürlük: Suda çok iyi çözünür (higroskopiktir), ayrıca etanolde çözünür
-
Erime noktası: 302–305 °C (bozunma ile)
-
pH (1% çözeltide): ~5–7
-
Stabilite: Nem çekici; hava ile temas ettiğinde topaklanma yapabilir.
Teknik Özellikler ve Kullanım Alanları
-
Hayvan Beslenmesi:
-
Tavuk, domuz ve sığır yemlerinde esansiyel besin (kolin kaynağı) olarak kullanılır.
-
Karaciğer yağlanmasını engeller, büyümeyi ve verimliliği artırır.
-
-
Kimya Endüstrisi:
-
İyonik sıvı veya faz transfer katalizörü üretiminde kullanılır.
-
Amino alkol ve kuaterner amonyum türevleri sentezinde ara madde.
-
-
Farmasötik / Tıbbi Kullanımlar:
-
İnsan metabolizması için gerekli bir B grubu vitamin benzeri besin (Vitamin B4 olarak da geçer).
-
Sinir sistemi fonksiyonları ve fosfatidilkolin sentezi için kritik.
-
-
Diğer Kullanımlar:
-
Boya, polimer, kaplama endüstrisinde yardımcı madde.
-
Bitki büyüme düzenleyicilerinde katkı.
-
Depolama ve Güvenlik
-
Depolama: Serin, kuru, nemden uzak, kapalı ambalajlarda tutulmalı.
-
Higroskopik özellik nedeniyle kolayca nem çeker.
-
Güvenlik: Düşük toksisiteye sahiptir, fakat yüksek miktarda alınırsa mide-bağırsak rahatsızlıkları yapabilir.
