Amarant ve Özellikleri | Kullanıldığı Alanlar
Amarant (Amaranth, CI Food Red 9, E123), sentetik azo boyar maddeler sınıfına giren, kırmızı renkte bir gıda ve kozmetik boyasıdır. Ticarette genellikle suda çözünebilen toz halinde bulunur ve yüksek renk verme gücü sayesinde çeşitli endüstrilerde kullanılır.
Kimyasal Tanım
-
Kimyasal adı: Trisodyum 2-hidroksi-1-(4-sülfonaftalen-1-ilazo)naftalen-3,6-disülfonat
-
Moleküler formül: C₂₀H₁₁N₂Na₃O₁₀S₃
-
CAS Numarası: 915-67-3
-
Sınıf: Azo boyar madde (suda çözünür)
-
Renk indeksi (C.I.): 16185
Fiziksel ve Kimyasal Özellikler
-
Görünüm: Koyu kırmızı/kırmızımsı-kahverengi toz
-
Çözünürlük: Suda yüksek çözünürlük (parlak kırmızı çözelti verir)
-
Isı stabilitesi: Yüksek sıcaklıklarda dayanıklı
-
Işık dayanıklılığı: İyi (rengini kolay kaybetmez)
-
pH dayanıklılığı: Asidik ve nötr ortamlarda kararlı; alkali ortamlarda rengi bozulabilir
-
Yoğunluk: ~1,0 g/cm³
-
Tat/koku: Yoktur
Kullanım Alanları
-
Gıda Endüstrisi
-
Şekerlemeler, jöleler, içecekler, dondurma, kek ve şuruplarda renklendirici (E123 koduyla)
-
Ancak birçok ülkede (ABD, Rusya, Japonya vb.) yasaklanmış, AB ve bazı ülkelerde ise kısıtlı kullanımına izin verilmiştir.
-
-
Kozmetik ve İlaç Endüstrisi
-
Dudak boyaları, losyonlar, şampuanlar, sabunlar
-
Şurup ve tablet kaplamaları
-
-
Tekstil ve Mürekkep Sanayi
-
Kumaş boyama
-
Mürekkep ve su bazlı boya sistemleri
-
Avantajları
-
Yüksek renk yoğunluğu
-
Işık ve ısıya dayanıklılık
-
Düşük maliyetli üretim
Dezavantajları ve Güvenlik
-
Toksikolojik endişeler: Alerjik reaksiyon, astım ve hiperaktivite ile ilişkilendirildiği için birçok ülkede yasaktır.
-
Yasal durum: Avrupa Birliği’nde sınırlı gıda kullanımı mevcut; ABD’de gıdalarda yasaktır ama kozmetik ve ilaçlarda kullanılabilir.
