Azelaik Asit ve Özellikleri | Kullanıldığı Alanlar
Azelaik Asit (Azelaic Acid)
Azelaik asit, doymuş dikarboksilik asitler grubuna ait doğal bir bileşiktir. Tahıllarda (arpa, buğday, çavdar) ve bazı hayvansal ürünlerde doğal olarak bulunur. Ayrıca ciltte yaşayan Malassezia furfur gibi bazı maya türleri tarafından da üretilebilir. Hem endüstride hem de kozmetik/dermatoloji alanında yaygın olarak kullanılır.
Teknik Özellikleri
-
Kimyasal adı: Nonandioik asit (Azelaik Asit)
-
Molekül formülü: C₉H₁₆O₄
-
Molekül ağırlığı: 188,22 g/mol
-
CAS numarası: 123-99-9
-
Fiziksel görünüm: Beyaz kristal toz veya granül
-
Erime noktası: 106–109 °C
-
Kaynama noktası: 286 °C (ayrışma ile)
-
Yoğunluk: 1,225 g/cm³ (20 °C’de)
-
Çözünürlük: Suda az çözünür (2,4 g/L, 20 °C’de), alkol ve eter gibi organik çözücülerde daha iyi çözünür
-
Asidik özellik: Dikarboksilik asit → iki karboksil grubuna sahiptir, pKa1 ≈ 4,55; pKa2 ≈ 5,5
-
Stabilite: Normal koşullarda kararlı, ısı ve ışığa dayanıklı
Kullanım Alanları
-
Tıp ve dermatoloji:
-
Akne tedavisinde antibakteriyel ve antiinflamatuvar etki
-
Rozasea tedavisinde kızarıklığı azaltma
-
Hiperpigmentasyon (melazma, güneş lekesi) tedavisinde melanin üretimini baskılama
-
%10–20 krem veya jel formları topikal olarak reçete edilir
-
-
Kozmetik: Cilt beyazlatıcı serumlar, anti-aging ürünler, leke karşıtı kremler
-
Endüstri:
-
Plastifiyan, yağlayıcı, polimer üretiminde ara madde
-
Boya ve reçine sanayinde kullanılır
-
Sağlık ve Güvenlik
-
Topikal kullanım: Genel olarak güvenli kabul edilir
-
Yan etkiler: Hafif kızarıklık, kaşıntı, yanma hissi görülebilir
-
Ağızdan yüksek miktarda alım: Mide rahatsızlığı yapabilir, önerilmez
-
Endüstriyel kullanımda: Toz formu solunduğunda solunum yollarında irritasyon yapabilir → maske ile çalışılmalıdır
