Benzenkarbonil Klorür ve Özellikleri | Kullanıldığı Alanlar
Benzenkarbonil Klorür Nedir?
Benzenkarbonil Klorür, yaygın adıyla Benzoyl Klorür olarak bilinir. Benzen halkasına bağlı –COCl (asil klorür) grubunu içeren bir aromatik bileşiktir. Çok reaktif bir kimyasaldır ve özellikle boya, ilaç, parfüm, polimer ve plastik katkı maddeleri üretiminde ara madde olarak kullanılır.
Organik kimyada tipik bir asil klorür olup, kolayca asit türevleri (ester, amid, anhidrit vb.) oluşturur.
Teknik Özellikleri
-
Kimyasal adı: Benzenkarbonil Klorür (Benzoyl Chloride)
-
Molekül formülü: C₆H₅COCl
-
Molekül ağırlığı: 140,57 g/mol
-
CAS No: 98-88-4
-
Görünüm: Renksiz ila soluk sarı, keskin kokulu sıvı
-
Koku: Keskin, tahriş edici (boğucu)
-
Erime noktası: –1 °C
-
Kaynama noktası: ~198 – 200 °C
-
Yoğunluk (20 °C): ~1,21 g/cm³
-
Çözünürlük:
-
Suda parçalanarak benzoik asit ve HCl oluşturur
-
Organik çözücülerde (benzen, toluen, kloroform, eter) çözünür
-
-
Buhar basıncı (20 °C): ~1 mmHg (uçucudur)
-
Stabilite: Normal koşullarda kararlı, fakat nemle hızla tepkimeye girer
Kimyasal Özellikleri
-
Asil klorür yapısı nedeniyle çok reaktiftir.
-
Suyla şiddetli reaksiyona girerek benzoik asit + hidroklorik asit oluşturur.
-
Aminlerle → benzamidler
-
Alkollerle → benzoat esterleri
-
Karboksilik asitlerle → karboksilik asit anhidritleri sentezlenir.
-
Polimer endüstrisinde çeşitli benzoil türevleri için başlangıç maddesidir.
Kullanım Alanları
-
Boyar madde ve pigment üretimi
-
İlaç sanayi: Aktif farmasötik bileşiklerin ara maddesi
-
Parfümeri ve aroma kimyasalları: Benzoat esterleri sentezi
-
Plastik ve polimerler: Katkı maddeleri üretimi
-
Organik sentez: Asit türevleri (ester, amid, anhidrit) eldesinde reaktif madde
Güvenlik Bilgileri ⚠️
-
Güçlü tahriş edicidir; cilt, göz ve solunum yollarında ciddi yanıklara sebep olabilir.
-
Suyla temasında korozif gaz (HCl) açığa çıkar.
-
Korozif ve toksik bir kimyasaldır, laboratuvar ve endüstride koruyucu ekipman ile kullanılmalıdır.
-
Çevreye, özellikle sucul ortamlara zararlıdır.
