DİETANOLAMİN ve Özellikleri | Kullanıldığı Alanlar
Dietanolamin (DEA) NEDİR?
Dietanolamin (DEA), hem amin grubu (–NH) hem de iki hidroksil grubu (–OH) içeren, alkanolamin sınıfına ait organik bir bileşiktir. Ara hammadde, yüzey aktif madde üretimi, emülgatör ve pH düzenleyici olarak geniş kullanım alanına sahiptir.
Kimyasal Tanımı
-
Kimyasal adı: 2,2′-Iminodietanol
-
Kısaltma: DEA
-
CAS No: 111-42-2
-
Molekül formülü: C₄H₁₁NO₂
-
Molekül ağırlığı: 105,14 g/mol
-
Yapısı: Bir azot atomuna bağlı iki etanol grubu (–CH₂CH₂OH) ve bir hidrojen içerir.
Fiziksel Özellikleri
-
Görünüş: Renksiz ila açık sarı, viskoz sıvı
-
Koku: Hafif amin benzeri
-
Yoğunluk (20 °C): ~1,09 g/cm³
-
Erime noktası: 28 – 30 °C
-
Kaynama noktası: ~269 °C
-
Buhar basıncı (20 °C): Çok düşük
-
pH (1% çözeltide): 10 – 11 (bazik özellik)
-
Çözünürlük: Suda tamamen çözünür, alkol ve glikol ile karışabilir
Kimyasal Özellikleri
-
Hem amin hem de alkol fonksiyonel grupları içerir → reaktif ve çok amaçlıdır.
-
Zayıf bazik özellik gösterir.
-
Yağ asitleri ile reaksiyona girerek DEA-tuzları (soap) oluşturur.
-
Noniyonik ve anyonik yüzey aktif maddelerin sentezinde kullanılır.
Fonksiyonel Özellikleri
-
Emülgatör: Yağ ve su fazını karıştırır.
-
Köpük artırıcı: Şampuan, sabun ve deterjanlarda köpürme sağlar.
-
pH düzenleyici / tampon: Kozmetik ve temizlik ürünlerinde stabilite sağlar.
-
Ara hammadde: Yüzey aktif maddeler, yağlayıcı katkıları, korozyon inhibitörleri.
-
Çözücü ve nem tutucu özellik taşır.
Kullanım Alanları
-
Kişisel bakım: Şampuan, sıvı sabun, duş jeli, tıraş kremi (köpük artırıcı, emülgatör)
-
Deterjan ve temizlik ürünleri: Köpük dengeleyici, pH düzenleyici
-
Endüstri: Yağlayıcı katkıları, tekstil işlemleri, gaz arıtımı (asit gaz absorpsiyonu)
-
Tarım: Pestisit formülasyonlarında çözücü/emülgatör
-
Boya ve kaplama: Emülgatör ve dispersiyon ajanı
