DİMETİL SÜLFAT ve Özellikleri | Kullanıldığı Alanlar
Dimetil Sülfat (DMS) NEDİR?
Dimetil Sülfat (DMS), sülfürik asidin dimetil esteri olan, renksiz ve yağlı yapıda, son derece toksik bir kimyasaldır. En önemli özelliği güçlü bir metilasyon ajanı olmasıdır. Kimya endüstrisinde çeşitli organik bileşiklere –CH₃ grubu eklemek için kullanılır.
Kimyasal Tanımı
-
Kimyasal adı: Dimethyl Sulfate
-
Kısaltma: DMS
-
CAS No: 77-78-1
-
Molekül formülü: C₂H₆O₄S
-
Molekül ağırlığı: 126,13 g/mol
-
Yapısı: (CH₃O)₂SO₂ → sülfürik asidin iki hidroksil grubunun metanol ile esterleşmesi sonucu oluşur.
Fiziksel Özellikleri
-
Görünüş: Renksiz ila hafif sarı, yağlı sıvı
-
Koku: Hafif meyvemsi (ancak çok toksik)
-
Yoğunluk (20 °C): ~1,33 g/cm³
-
Kaynama noktası: 188 °C
-
Erime noktası: –32 °C civarı
-
Parlama noktası: 83 °C
-
Buhar basıncı (20 °C): Orta (~0,6 mmHg)
-
Çözünürlük:
-
Suda sınırlı çözünür (hidrolize olur → metanol + sülfürik asit)
-
Organik çözücülerde çözünür
-
Kimyasal Özellikleri
-
Güçlü alkilleyici özellik → organik sentezlerde metil grubu transferi yapar.
-
Suda hidrolizle parçalanır → metanol ve sülfürik asit oluşur.
-
Çok reaktif ve agresif bir metilasyon ajanıdır.
Fonksiyonel Özellikleri
-
Metilasyon ajanı: Amin, alkol, fenol, tiol gibi gruplara metil grubu ekler.
-
Ara hammadde: Boya, pestisit, ilaç üretiminde.
-
Laboratuvar reaktifi: Organik sentezlerde özel kullanımlar.
Kullanım Alanları
-
İlaç endüstrisi: Farmasötik ara ürün sentezi
-
Boya ve pigmentler: Boyar madde üretimi
-
Pestisitler: Tarım kimyasallarında ara hammadde
-
Yüzey aktif madde üretimi: Metilasyon reaksiyonlarıyla surfaktan üretimi
-
Organik sentez: Metil eterler, metil esterler, kuaterner amonyum tuzları
