

Salatalıkta yaprak lekesi hastalıkları, bitkinin yapraklarında renk değişiklikleri, çöküntüler ve kurumalara neden olarak fotosentezi azaltır, dolayısıyla verimi ve meyve kalitesini düşürür. Bu hastalıklar farklı patojenlerden (bakteri ve mantar) kaynaklanabilir ve genellikle nemli ve sıcak ortamlarda hızlı yayılım gösterir.
🦠 SALATALIKTA YAPRAK LEKESİ HASTALIKLARI
Aşağıda, salatalıkta en yaygın görülen yaprak lekesi hastalıkları ve ayırt edici özellikleri verilmiştir:
1. ✅ Açık Renkli Yaprak Lekesi (Alternarya yaprak lekesi)
Etmen: Alternaria cucumerina
🔍 Belirtileri:
-
Yapraklarda dairesel, açık kahverengi – gri lekeler
-
Genellikle yaprak kenarlarında başlar
-
Lekenin etrafında sarımtrak bir hale bulunur
-
Rüzgarlı havalarda sporlar hızlı yayılır
🛡️ Mücadele:
-
Mancozeb, Chlorothalonil, Azoxystrobin, Propineb etkili fungisitlerdir
-
İyi havalandırma ve bitkilerin alt yapraklarının temizlenmesi önemlidir
2. ⚠️ Aseptik Yaprak Lekesi (Cercospora yaprak lekesi)
Etmen: Cercospora citrullina
🔍 Belirtileri:
-
Yapraklarda küçük, dairesel, koyu kahverengi – gri lekeler
-
Lekenin ortası soluk, kenarları belirgin koyudur
-
Şiddetli enfeksiyonlarda yaprak tamamen kurur
🛡️ Mücadele:
-
Kültürel önlemler (bitki artıkları uzaklaştırılmalı)
-
Fungisit olarak Copper oxychloride, Mancozeb, Chlorothalonil önerilir
3. 🦠 Ateş Yanıklığı Benzeri Bakteriyel Yaprak Lekesi
Etmen: Pseudomonas syringae pv. lachrymans
🔍 Belirtileri:
-
Yapraklarda köşeli, su toplamış sarımsı-yeşil lekeler
-
Lekeler daha sonra kahverengiye döner ve kurur
-
Yüksek nemli havalarda lezyonlarda sarımsı akıntı görülebilir
-
Yaprak çatlamaları veya delinmeler sıkça görülür
🛡️ Mücadele:
-
Bakırlı preparatlar (Bakır oksiklorür, Bakır hidroksit)
-
Antibakteriyel bakır-karışımlı biofungisitler
-
Hastalıklı yapraklar mutlaka toplanmalı
-
Tohum dezenfeksiyonu yapılmalı (örneğin sıcak su veya fungisit ile)
4. 🔥 Anthracnose (Antraknoz) – Lezyonlu Yaprak Lekesi
Etmen: Colletotrichum orbiculare
🔍 Belirtileri:
-
Kahverengimsi, çökük lekeler yaprak, sap ve meyvede görülür
-
Lekenin merkezinde zamanla pembe – turuncu spor yastıkları oluşur
-
Yaprakta delikleşme görülebilir
🛡️ Mücadele:
-
Chlorothalonil, Azoxystrobin, Mancozeb, Nativo gibi sistemik ve kontakt ilaçlar
-
Serada hava akımı sağlanmalı ve yaprak ıslaklığı azaltılmalıdır
🌱 GENEL ÖNLEMLER VE İPUÇLARI
✅ Kültürel Önlemler:
-
Serada iyi havalandırma ve nem kontrolü
-
Bitkiler arasında yeterli mesafe
-
Hastalıklı yapraklar ve bitki artıkları topraktan uzaklaştırılmalı
-
Üstten sulama yapılmamalı – damla sulama tercih edilmeli
-
Tohum ve fide sağlıklı ve dezenfekte edilmiş olmalı
✅ Kimyasal Mücadele – Genel Fungisitler:
| Etken Madde | Uygulama Tipi | Özellik |
|---|---|---|
| Chlorothalonil | Kontakt koruyucu | Geniş etki |
| Mancozeb | Kontakt koruyucu | Çok yaygın |
| Copper oxychloride | Bakteriyel etkilere karşı da etkili | |
| Azoxystrobin, Ortiva | Sistemik | İçten etkili |
| Propineb | Koruyucu | Yaprak lekelerinde güçlü |
📅 ÖRNEK KARIŞIK LEKE MÜCADELE TAKVİMİ (7-10 gün aralıklarla)
-
Chlorothalonil – 200 ml / 100 L su
-
(Azoxystrobin) – 100 ml / 100 L su
-
(Bakır oksiklorür) – 200 ml / 100 L su
-
(Trifloxystrobin + Tebuconazole) – 60–80 g / 100 L su
⚠️ Farklı etken maddeler sırayla kullanılmalı → direnç gelişimini önlemek için
🔍 FARKLI YAPRAK LEKESİ HASTALIKLARININ KARŞILAŞTIRILMASI
| Hastalık | Leke Rengi | Leke Şekli | Spor Rengi | Diğer Belirti |
|---|---|---|---|---|
| Alternarya | Açık gri / kahverengi | Dairesel | Koyu | Yaprak kenarında başlar |
| Cercospora | Gri-kahverengi | Dairesel / sınır çizgili | Açık | Lekeler hızla yayılır |
| Bakteriyel | Su toplamış → kahverengi | Köşeli | Yok | Akıntı ve yaprak delinmesi |
| Antraknoz | Koyu kahverengi | Çökük | Pembe | Sap ve meyve de etkilenir |




