Asma Yelpaze Yapraklılık Virüsü Hastalığı Neden Olur? | Mücadele Yöntemleri
Asma Yelpaze Yapraklılık Virüsü (Grapevine fanleaf virus – GFLV), bağcılıkta karşılaşılan en ciddi ve yaygın viral hastalıklardan biridir. “Kısa boğum” veya “bulaşık soysuzlaşma” olarak da bilinen bu hastalık, asmanın gelişimini ve verimini ciddi şekilde etkiler, hatta asmanın ömrünü kısaltabilir.
Belirtileri ve Özellikleri
GFLV’nin neden olduğu belirtiler, virüsün türüne, asma çeşidine ve çevresel koşullara göre değişiklik gösterebilir.
- Yapraklarda Şekil Bozukluğu: En belirgin belirti, hastalığa adını veren yelpaze şeklindeki yapraklardır. Yaprak damarları, normalden farklı olarak bir noktadan çıkarak yaprağın yelpaze gibi açılmasına neden olur. Yapraklar asimetrik bir hal alır, buruşur ve kenar dişleri belirginleşir.
- Renksel Değişimler: Yapraklarda mozaik, sararma, damar bantlaşması veya halka şeklinde lekeler görülebilir. Özellikle ilkbahar başlarında yapraklarda parlak sarı lekeler oluşur, ancak yazın sıcaklıklar arttıkça bu belirtiler maskelenebilir.
- Sürgün ve Gövde Bozulmaları: Sürgünler, normalden daha kısa ve düzensiz boğum aralıklarına sahip olur. Sürgünlerde yassılaşma, zikzak oluşumu ve çatallanma görülebilir. Hastalık ilerledikçe, asmanın genel gelişiminde gerileme ve bodurluk ortaya çıkar.
- Meyve ve Salkım Etkileri: GFLV, verimde ciddi kayıplara yol açar. Salkımlar küçük kalır ve taneler düzensiz bir şekilde olgunlaşır. Salkım içerisinde küçük, çekirdeksiz taneler ve daha büyük, olgunlaşmış taneler bir arada bulunabilir. Bu durum, üzümün pazar değerini düşürür.
Yayılma ve Mücadele
Asma Yelpaze Yapraklılık Virüsü’nün kimyasal bir tedavisi yoktur, bu nedenle hastalığın yayılmasını önlemek en etkili yöntemdir.
- Yayılma Yolları:
- Nematodlar: Virüsün en önemli taşıyıcıları, toprakta yaşayan ve bitki kökleriyle beslenen kamalı nematodlardır (Xiphinema index gibi). Bu nematodlar, virüsü bir asmadan diğerine toprağın içinde taşıyarak hastalığı yayar.
- Bulaşık Fidan: En yaygın bulaşma yolu, virüslü aşı kalemleri veya anaçların kullanılmasıdır. Virüs, aşı yoluyla yeni bağlara doğrudan taşınır.
- Mekanik Yollar: Budama aletleri gibi malzemelerin temizlenmeden kullanılması da virüsün yayılmasına neden olabilir.
-
Mücadele Yöntemleri:
- Sertifikalı Fidan: Bağ kurulurken, virüsten arındırılmış ve sertifikalı üretim materyali kullanılmalıdır. Bu, hastalığın bağa girişini engellemenin en kesin yoludur.
- Nematod Kontrolü: Yeni bağ kurulacak alanlarda toprak analizi yapılmalı ve nematod vektörlerin varlığı kontrol edilmelidir. Hastalıklı bir bağ söküldükten sonra, yeni dikim için en az 3 yıl beklenmesi veya toprağın nematodlardan temizlenmesi önerilir.
- Hijyen: Budama ve bakım işlemleri sırasında kullanılan aletler, her asmadan sonra dezenfekte edilmelidir.
-
Hastalıklı Asmaların Sökümü: Hastalık belirtisi gösteren asmalar hemen sökülerek imha edilmelidir.
👁️ Görüntülenme: 8
