Tütün bitkisinde Yaprak Yanıklığı Hastalığı Nasıl Geçer? | Tedavisi
Tütün bitkisinde Yaprak Yanıklığı Hastalığı, genellikle Alternaria alternata ve nadiren Alternaria longipes gibi mantarlar tarafından oluşturulan bir hastalıktır. Özellikle yapraklarda kahverengi, nekrotik lekeler oluşturarak tütünün fotosentez kapasitesini azaltır, kurutmalık kalitesini düşürür ve ekonomik zarara neden olur.
🦠 Etken
| Özellik | Bilgi |
|---|---|
| Etmen | Alternaria alternata, A. longipes |
| Sınıf | Deuteromycetes (Fungi Imperfecti) |
| Yayılma | Hava yoluyla taşınan sporlarla (konidiler) |
| Yaşam Döngüsü | Bitki artıklarında veya toprakta saprofitik olarak kışlar |
🌿 Belirtileri
Yapraklarda:
-
Önce küçük, koyu yeşil su lekesi şeklinde başlar
-
Zamanla bu lekeler kahverengiye döner ve büyür
-
Dairevi veya düzensiz şekilli, ortası açık, çevresi koyu halkalı olur (hedef tahtası görünümü)
-
Şiddetli enfeksiyonlarda lekeler birleşerek geniş nekrotik alanlar oluşturur
-
Yaprak kenarları kurur, yaprak kıvrılır ve dökülür
Diğer etkiler:
-
Alt yapraklarda başlar, üst yapraklara doğru ilerler
-
Kurutmalık kalite düşer (lekeli, düşük sınıf yaprak)
-
Fotosentez azalır, verim düşer
📍 Hastalık Gelişimini Artıran Koşullar
| Koşul | Etkisi |
|---|---|
| Yüksek nem (%80+) | Spor çimlenmesini ve yayılmasını artırır |
| Sıcaklık (25–30°C) | Hastalığın gelişimi için idealdir |
| Sabah çiği ve gece nemi | Sporların çimlenmesini kolaylaştırır |
| Bitki artıkları | Fungusun kışlamasına olanak sağlar |
| Sık dikim | Yaprak temasıyla yayılımı artırır |
🛡️ Korunma ve Mücadele Yöntemleri
🔧 Kültürel Önlemler:
-
Hasta yaprakların tarladan uzaklaştırılması
-
Hasat sonrası bitki artıklarının derin sürülerek toprağa gömülmesi
-
Ekim nöbeti: 2–3 yıl tütün dışı ürünlerle
-
Hava sirkülasyonunu artırmak için seyrek dikim
-
Alt yaprakların zamanında koparılması (alt kırımı)
💊 Kimyasal Mücadele:
| Etken Madde | Özellik |
|---|---|
| Mancozeb | Koruyucu, geniş spektrumlu |
| Chlorothalonil | Koruyucu, yaprak hastalıklarına etkili |
| Azoxystrobin | Sistemik + koruyucu |
| Difenoconazole | Sistemik, Alternaria’ya etkili |
-
İlk lekeler görülür görülmez ilaçlamaya başlanmalı
-
7–10 gün arayla tekrarlanmalı
-
İlaçlama özellikle alt yapraklara iyi uygulanmalı
✅ Özet Tablo
| Başlık | Açıklama |
|---|---|
| Hastalık adı | Yaprak Yanıklığı |
| Etken | Alternaria alternata, A. longipes |
| Belirtiler | Kahverengi halkalı lekeler, yaprak kuruması |
| Yayılma şekli | Hava yoluyla taşınan konidilerle |
| Teşvik eden koşullar | Nemli, sıcak hava; sabah çiği; yoğun dikim |
| Mücadele | Kültürel önlemler + koruyucu/sistemik fungusitler |
