Pamuk Bitkisinde Antraknoz Hastalığı İle Mücadele Nasıl Yapılır?

Pamuk bitkisinde Antraknoz hastalığı, genellikle Colletotrichum gossypii ve Colletotrichum truncatum gibi mantar türlerinin neden olduğu önemli bir fungal hastalıktır. Hem fidelerde hem de gelişmiş pamuk bitkilerinde görülür; özellikle yaprak, sap, koza ve tohumlarda lezyonlara neden olarak verimi ve kaliteyi ciddi şekilde düşürür.

---

🔬 Etmeni:

• Genellikle:
  🧫 Colletotrichum gossypii
  🧫 Colletotrichum truncatum

• Hastalık, yüksek nem ve sıcak koşullarda (20–30 °C) yayılır.

• Tohum, bitki artıkları ve yağışla taşınan sporlar ile bulaşır.

---

🌿 Belirtileri

1. Fidelerde (Çimlenme ve erken büyüme evresi)

• Gövde tabanında kahverengi-siyah çürükler oluşur.

• Fide bükülerek toprağa yatar, yaş ilerledikçe fide ölür (çökerten benzeri).

2. Yaprak ve Gövdede

• Düzensiz, dairesel, açık kahverengi ya da gri merkezli lekeler.

• Lezyonların kenarı kırmızımsı-kahverengidir.

• Yapraklar solar, kurur ve dökülür.

3. Kapsül (Koza) ve Tohumda

• Kozalarda çökük, koyu lekeler oluşur.

• İç kısımdaki tohumlar çürür ya da zayıf gelişir.

• Tohumlar buruşuk, yumuşak ve çimlenme kabiliyeti düşük hale gelir.

📸 Tipik görüntü: Yaprakta kırmızımsı kenarlı lekeler + kozada kararmış çökük lekeler

---

🌧️ Hastalık Gelişimini Artıran Faktörler

• Yüksek nem (özellikle %85+)

• Uzun süreli yağış veya aşırı sulama

• Havasız (ağır ve sıkışmış) topraklar

• Enfekte tohumluk kullanımı

• Monokültür tarım (aynı tarlaya sürekli pamuk ekimi)

---

🧪 Tanı

• Lezyonlar dairesel, çökük ve çoğu zaman konidial (spor) oluşumuyla belirgindir.

• Laboratuvarda izole edilerek koloni formasyonu incelenebilir.

• Mikroskobik olarak konidi (spor) şekli sabit ve “sıkıştırılmış” olarak tanımlanır.

---

🛡️ Mücadele Yöntemleri

1. Kültürel Önlemler

• Sertifikalı, hastalıksız tohum kullanımı

• En az 3 yıllık münavebe (rotasyon): mısır, sorgum, buğday gibi pamuk dışı ürünlerle

• Hasat sonrası bitki artıklarının imha edilmesi (yakma, derin sürüm)

• Tarlada iyi havalanmayı sağlayan sıra arası mesafe ve toprak işleme

• Aşırı sulama ve üst üste ekimden kaçınma

2. Kimyasal Mücadele

🌱 Tohum ilaçlaması:

• Captan, Thiram, Carbendazim, Benomyl içeren fungisitlerle tohum kaplanması

🌾 Tarla uygulamaları:

• Bitki gelişimi sırasında leke görülmeye başladığında yapraktan uygulanan sistemik ve kontak etkili fungisitler:

  • Azoxystrobin, Mancozeb, Chlorothalonil, Tebuconazole vb.

  • Uygulama genelde 7–10 gün aralıklarla, 2–3 defa yapılır.

3. Biyolojik Mücadele

• Trichoderma harzianum, Bacillus subtilis gibi biyolojik ajanlar ile tohum veya toprak uygulaması.

---

📌 Özet Tablosu