Üzümde Külleme Hastalığı Neden Olur? | Mücadele Yöntemleri | Kontrolü
Üzümde Külleme hastalığı (Erysiphe necator), bağcılıkta en yaygın görülen ve ekonomik kayıplara neden olan mantar hastalıklarından biridir. Halk arasında “beyaz küf” veya “külleme” olarak da bilinir. Mantar, asmanın tüm yeşil aksamlarını (yaprak, sürgün, salkım, taneler) enfekte edebilir.
Belirtileri
Külleme hastalığı, adını bitki yüzeyinde oluşan tozlu, kül benzeri görünümden alır.
- Yapraklarda: Yaprakların üst yüzeyinde önce örümcek ağına benzeyen ince, beyazımsı bir tabaka oluşur. Zamanla bu tabaka, gri-beyaz bir toza dönüşür. Hastalık ilerledikçe yapraklar kıvrılır, sertleşir ve normal gelişimini tamamlayamaz.
- Sürgünlerde: Genç sürgünler üzerinde gri-beyaz küf tabakası oluşur. Hastalık, sürgünlerin büyümesini yavaşlatır ve odunlaşmasını engeller.
- Salkım ve Tanelerde: Hastalık salkım ve tanelerin tamamını kaplayabilir. Henüz olgunlaşmamış taneler enfekte olursa, gelişimleri durur ve tanelerin kabukları çatlayarak çekirdekler ortaya çıkar. Bu çatlaklar, diğer mantar ve bakteri hastalıklarının giriş kapısı haline gelir. Enfekte olan taneler, olgunlaşsa bile kalitesiz ve verimsiz olur.
Mücadele Yöntemleri
Külleme ile mücadele, hastalığın yayılma koşullarına karşı koruyucu ve tedavi edici önlemleri içerir. En etkili sonuç için kültürel ve kimyasal yöntemler bir arada kullanılmalıdır.
1. Kültürel Mücadele
- Havalandırma: Bağın iyi havalanmasını sağlamak, hastalığın gelişimini engeller. Bunun için uygun budama ve yaprak seyreltme işlemleri yapılmalıdır.
- Güneşlenme: Asmaların yeterli güneş ışığı alması, mantarın gelişimini baskılamaya yardımcı olur.
- Budama: Hastalıklı sürgünler budama sırasında uzaklaştırılmalı ve imha edilmelidir.
- Dengeli Gübreleme: Aşırı azotlu gübreleme, asmanın vejetatif gelişimini artırarak hastalığa karşı duyarlılığını artırabilir. Dengeli bir gübreleme programı uygulanmalıdır.
2. Kimyasal Mücadele
- Koruyucu İlaçlama: Külleme belirtileri görülmeden önce düzenli ilaçlama programı uygulanmalıdır. Hastalık, özellikle ılık (20-25°C) ve nemli havalarda hızla yayıldığı için, ilkbahar aylarından itibaren koruyucu ilaçlamalara başlanması önemlidir.
- Kükürt Bazlı İlaçlar: Kükürt, küllemeye karşı en etkili ve yaygın kullanılan maddelerden biridir. Kükürt tozları veya ıslanabilir kükürt formülasyonları kullanılır.
- Sentetik Fungisitler: Özellikle hastalık belirtileri ortaya çıktığında sistemik veya kontakt etkili sentetik fungisitler kullanılabilir.
Külleme ile mücadelede en önemli nokta erken teşhis ve doğru zamanlamadır. Hastalık bağda bir kez yerleştikten sonra tamamen yok edilmesi zordur. Bu nedenle, düzenli bağ kontrolü ve koruyucu ilaçlama programı, bağın sağlığı ve verimi için hayati önem taşır.
